مقایسه DynaDish 5 و OmniTIK 5؛ لینک نقطه‌به‌نقطه یا پوشش ۳۶۰ درجه؟

انتخاب تجهیزات وایرلس Outdoor باید براساس نوع ارتباط، زاویه پوشش، تعداد کاربران، فاصله، نویز محیط و ظرفیت موردنیاز انجام شود. شباهت باند فرکانسی یا برند سازنده به این معنا نیست که دو محصول می‌توانند جایگزین مستقیم یکدیگر باشند.

دو دستگاه MikroTik DynaDish 5 و MikroTik OmniTIK 5 هر دو در باند ۵ گیگاهرتز فعالیت می‌کنند، اما برای دو سناریوی کاملاً متفاوت طراحی شده‌اند. DynaDish 5 دارای یک آنتن دیش جهت‌دار با Gain بالا و Beam باریک است و برای ایجاد لینک مستقیم میان دو نقطه کاربرد دارد.

در مقابل، OmniTIK 5 از دو آنتن داخلی همه‌جهت با پلاریزاسیون متفاوت استفاده می‌کند و برای پوشش کاربران اطراف یک دکل، ساختمان یا محوطه طراحی شده است. این مدل می‌تواند نقش Access Point را در یک شبکه Point-to-Multipoint بر عهده بگیرد.

بنابراین مقایسه این دو محصول بیش از آنکه مقایسه سرعت یا برد باشد، مقایسه دو معماری متفاوت شبکه است: ارتباط متمرکز نقطه‌به‌نقطه در برابر پوشش همه‌جهت چندکاربره.

نتیجه سریع: برای اتصال مستقیم دو ساختمان، سایت یا دکل، DynaDish 5 انتخاب مناسب‌تری است. برای ارائه پوشش ۳۶۰ درجه به چند CPE اطراف یک دکل، OmniTIK 5 کاربرد منطقی‌تری دارد.

آیا DynaDish 5 و OmniTIK 5 فقط آنتن هستند؟

خیر. هر دو محصول یک دستگاه کامل RouterBOARD شامل رادیو، آنتن، پردازنده، حافظه، پورت Ethernet و سیستم‌عامل RouterOS هستند.

به همین دلیل عبارت «آنتن DynaDish» یا «آنتن OmniTIK» در بازار رایج است، اما از نظر فنی این محصولات فقط یک آنتن Passive نیستند. هرکدام می‌توانند تنظیمات Wireless، Bridge، VLAN، Firewall، Routing و مدیریت شبکه را مستقیماً اجرا کنند.

مدل دقیق محصولات مورد مقایسه

خانواده OmniTIK دارای نسخه‌های مختلفی است و تفاوت پارت‌نامبرها اهمیت زیادی دارد. این مقاله مدل‌های زیر را مقایسه می‌کند:

  • DynaDish 5: پارت‌نامبر RBDynaDishG-5HacD
  • OmniTIK 5: پارت‌نامبر RBOmniTikU-5HnD

مدل قدیمی OmniTIK 5 با مدل‌های زیر یکسان نیست:

  • OmniTIK 5 PoE
  • OmniTIK 5 ac
  • OmniTIK 5 PoE ac

نسخه‌های ac دارای وایرلس 802.11ac، حافظه بیشتر و پورت‌های گیگابیتی هستند. مدل‌های PoE نیز می‌توانند از بعضی پورت‌ها برای برق‌رسانی به تجهیزات دیگر استفاده کنند. بنابراین پیش از خرید یا مقایسه قیمت، پارت‌نامبر روی بدنه و جعبه دستگاه را بررسی کنید.

معرفی MikroTik DynaDish 5

DynaDish 5 یک رادیوی Outdoor یکپارچه با آنتن دیش 25dBi است. این محصول از وایرلس دو زنجیره‌ای یا Dual Chain و استانداردهای 802.11a/n/ac پشتیبانی می‌کند.

دیش جهت‌دار آن انرژی رادیویی را در یک زاویه باریک متمرکز می‌کند. به همین دلیل DynaDish برای لینک‌هایی مناسب است که دو سمت آن‌ها موقعیت ثابت، دید مستقیم و هم‌راستایی دقیق دارند.

کاربردهای رایج DynaDish 5 عبارت‌اند از:

  • اتصال دو ساختمان به یکدیگر
  • لینک بین دو دکل مخابراتی
  • انتقال اینترنت به یک سایت دوردست
  • انتقال تصاویر دوربین‌های مداربسته
  • برقراری ارتباط میان دفتر و انبار
  • لینک پشتیبان میان دو شعبه
  • Backhaul شبکه‌های WISP

مشخصات مهم DynaDish 5

  • رادیوی ۵ گیگاهرتز Dual Chain
  • پشتیبانی از 802.11a/n/ac
  • حداکثر نرخ PHY برابر با 867Mbps
  • آنتن داخلی جهت‌دار با Gain برابر با 25dBi
  • زاویه تابش تقریبی ۸ درجه
  • پردازنده QCA9557 با فرکانس 720MHz
  • حافظه RAM برابر با 128MB
  • حافظه Flash برابر با 16MB
  • یک پورت Gigabit Ethernet
  • RouterOS با لایسنس Level 3
  • پشتیبانی از PoE ورودی 802.3af/at
  • دامنه ولتاژ ورودی 11 تا 60 ولت
  • مصرف برق حداکثر ۹ وات
  • درجه حفاظت IP54
  • دمای آزمایش‌شده منفی ۴۰ تا مثبت ۷۰ درجه

معرفی MikroTik OmniTIK 5

OmniTIK 5 یک اکسس پوینت Outdoor با دو آنتن داخلی 7.5dBi و پوشش همه‌جهت افقی است. این محصول از استانداردهای 802.11a/n و ساختار 2×2 MIMO پشتیبانی می‌کند.

وظیفه اصلی OmniTIK ایجاد پوشش رادیویی اطراف محل نصب است. برای مثال می‌توان دستگاه را روی یک دکل یا پشت‌بام نصب کرد و چند CPE مانند SXT یا تجهیزات مشابه را در جهت‌های مختلف به آن متصل کرد.

OmniTIK برخلاف یک آنتن Sector فقط یک بخش مشخص را پوشش نمی‌دهد. الگوی افقی آن تقریباً اطراف دستگاه را پوشش می‌دهد، اما Gain کمتر و دریافت سیگنال از تمام جهت‌ها باعث می‌شود در محیط‌های شلوغ بیشتر تحت‌تأثیر تداخل قرار بگیرد.

مشخصات مهم OmniTIK 5

  • رادیوی ۵ گیگاهرتز Dual Chain
  • پشتیبانی از 802.11a/n
  • حداکثر نرخ PHY برابر با 300Mbps
  • دو آنتن داخلی همه‌جهت با Gain برابر با 7.5dBi
  • پوشش افقی تقریباً ۳۶۰ درجه
  • پردازنده AR9344 با فرکانس 600MHz
  • حافظه RAM برابر با 64MB
  • حافظه Flash برابر با 16MB
  • پنج پورت 10/100Mbps
  • یک پورت USB Type-A
  • RouterOS با لایسنس Level 4
  • تغذیه Passive PoE
  • دامنه ولتاژ ورودی 11 تا 30 ولت
  • مصرف برق حداکثر ۱۱ وات
  • درجه حفاظت IP54
  • دمای آزمایش‌شده منفی ۴۰ تا مثبت ۷۰ درجه

توجه: مدل RBOmniTikU-5HnD خروجی PoE روی پورت‌های Ethernet ندارد. قابلیت PoE-out مربوط به نسخه‌های PoE مانند OmniTIK UPA یا OmniTIK 5 PoE ac است.

جدول مقایسه DynaDish 5 و OmniTIK 5

ویژگیDynaDish 5OmniTIK 5
پارت‌نامبرRBDynaDishG-5HacDRBOmniTikU-5HnD
نوع کاربردلینک نقطه‌به‌نقطهاکسس پوینت نقطه‌به‌چندنقطه
نوع آنتندیش جهت‌دارهمه‌جهت یا Omni
Gain آنتن25dBi7.5dBi
پوشش افقیحدود ۸ درجهتقریباً ۳۶۰ درجه
نسل وایرلسWi-Fi 5Wi-Fi 4
استانداردها802.11a/n/ac802.11a/n
حداکثر نرخ PHY867Mbps300Mbps
تعداد Chainدو زنجیرهدو زنجیره
پردازندهQCA9557AR9344
فرکانس پردازنده720MHz600MHz
حافظه RAM128MB64MB
پورت شبکهیک پورت گیگابیتیپنج پورت 10/100
USBنداردیک پورت USB
لایسنس RouterOSLevel 3Level 4
نوع PoE ورودی802.3af/atPassive PoE
محدوده ولتاژ11 تا 60 ولت11 تا 30 ولت
حداکثر مصرف۹ وات۱۱ وات
استاندارد بدنهIP54IP54
وضعیت تولیدتوقف تولیدتوقف تولید

مهم‌ترین تفاوت: آنتن جهت‌دار در برابر آنتن همه‌جهت

اصلی‌ترین تفاوت DynaDish و OmniTIK در قدرت پردازنده یا تعداد پورت‌ها نیست؛ بلکه در الگوی انتشار امواج رادیویی آن‌ها است.

الگوی تابش DynaDish

آنتن DynaDish انرژی را در زاویه‌ای حدود ۸ درجه متمرکز می‌کند. تمرکز انرژی در یک جهت باعث افزایش Gain و کاهش دریافت سیگنال‌های خارج از محور اصلی می‌شود.

این ویژگی مزایای زیر را ایجاد می‌کند:

  • Link Budget بهتر برای فاصله‌های طولانی
  • دریافت کمتر تداخل از جهت‌های جانبی
  • استفاده مؤثرتر از توان قانونی مجاز
  • امکان دستیابی به مدولاسیون و سرعت بالاتر در لینک مناسب
  • امنیت فیزیکی بیشتر به دلیل Beam باریک‌تر

در مقابل، هم‌راستایی آنتن باید با دقت انجام شود. چرخش چند درجه‌ای پایه یا دکل می‌تواند Signal و کیفیت لینک را کاهش دهد.

الگوی تابش OmniTIK

OmniTIK در صفحه افقی تقریباً تمام اطراف دستگاه را پوشش می‌دهد. به همین دلیل کاربران می‌توانند در جهت‌های مختلف نسبت به دکل قرار داشته باشند.

مزیت این طراحی، کاهش نیاز به نصب چند آنتن برای پوشش جهت‌های مختلف است. اما پخش انرژی در تمام جهت‌ها باعث کاهش Gain نسبت به آنتن‌های جهت‌دار می‌شود.

همچنین آنتن Omni از جهت‌های مختلف سیگنال دریافت می‌کند. در یک منطقه دارای تعداد زیاد رادیو و اکسس پوینت، این موضوع می‌تواند میزان Noise و تداخل دریافتی را افزایش دهد.

نکته فنی: پوشش ۳۶۰ درجه به معنای پوشش کروی در تمام جهات نیست. آنتن Omni معمولاً پوشش افقی وسیع اما زاویه عمودی محدودتری دارد. نصب بیش از حد بالا ممکن است کاربران نزدیک پای دکل را خارج از بخش مؤثر الگوی تابش قرار دهد.

آیا DynaDish 5 برد ثابت ۲۰ کیلومتر دارد؟

خیر. برای DynaDish یا هر رادیوی Outdoor نمی‌توان یک فاصله ثابت و تضمینی تعیین کرد. امکان برقراری لینک به مجموعه‌ای از عوامل وابسته است:

  • توان ارسال مجاز هر دو سمت
  • Gain آنتن دو طرف
  • حساسیت گیرنده در مدولاسیون موردنظر
  • فرکانس و پهنای کانال
  • ارتفاع نصب
  • دید مستقیم
  • آزادبودن Fresnel Zone
  • Noise Floor
  • تداخل هم‌کانال و مجاور
  • کیفیت Alignment
  • افت کابل و کانکتور
  • محدودیت قانونی EIRP

DynaDish 5 به دلیل آنتن 25dBi برای لینک‌های دوربرد طراحی شده است و در شرایط مهندسی‌شده می‌تواند فواصل قابل توجهی را پوشش دهد. اما اعلام عددی مانند ۲۰ کیلومتر بدون محاسبه Link Budget و بررسی پروفایل مسیر، روش دقیقی برای طراحی شبکه نیست.

برد واقعی OmniTIK 5 چقدر است؟

برد OmniTIK فقط به آنتن داخلی آن وابسته نیست. نوع و Gain آنتن دستگاه‌های سمت کاربر تأثیر بسیار مهمی بر نتیجه دارد.

برای مثال، اتصال یک گوشی یا لپ‌تاپ با آنتن داخلی کم‌توان به OmniTIK ممکن است فقط در فاصله محدود پایدار باشد. اما یک CPE جهت‌دار مانند SXT که به‌درستی به سمت OmniTIK تنظیم شده است، می‌تواند از فاصله بیشتری ارتباط برقرار کند.

عوامل تعیین‌کننده برد OmniTIK عبارت‌اند از:

  • Gain و حساسیت CPE کاربران
  • ارتفاع OmniTIK
  • زاویه عمودی آنتن
  • تراکم کاربران
  • نویز ۵ گیگاهرتز
  • وجود مانع و پوشش گیاهی
  • توان قانونی مجاز
  • پهنای کانال
  • مدولاسیون موردنیاز

بنابراین عبارت «برد یک تا پنج کیلومتر» تنها می‌تواند یک تخمین عمومی در یک سناریوی مشخص باشد و نباید به‌عنوان مشخصه قطعی محصول استفاده شود.

تفاوت سرعت وایرلس دو محصول

DynaDish 5 از استاندارد 802.11ac و نرخ PHY حداکثر 867Mbps پشتیبانی می‌کند. OmniTIK 5 قدیمی بر پایه 802.11n ساخته شده و حداکثر نرخ PHY آن 300Mbps است.

این اعداد نرخ فیزیکی اتصال هستند و سرعت واقعی انتقال فایل محسوب نمی‌شوند. بخشی از ظرفیت وایرلس صرف موارد زیر می‌شود:

  • فریم‌های مدیریتی
  • ACK
  • رمزگذاری
  • Retransmission
  • زمان انتظار کانال
  • سربار TCP و IP
  • ترافیک سایر کاربران

در یک لینک سالم، Throughput واقعی همیشه کمتر از نرخ PHY نمایش‌داده‌شده خواهد بود.

محدودیت پورت‌های Fast Ethernet در OmniTIK 5

OmniTIK 5 دارای پنج پورت 10/100Mbps است. هر پورت به‌صورت جداگانه به حدود ظرفیت Fast Ethernet محدود می‌شود.

وجود پنج پورت به این معنا نیست که هر کاربر وایرلس می‌تواند 300Mbps سرعت واقعی دریافت کند. ظرفیت رادیویی میان کاربران مشترک است و ترافیک هر اتصال کابلی نیز تحت محدودیت پورت 100Mbps قرار دارد.

پورت‌های متعدد OmniTIK برای اتصال تجهیزات محلی مفید هستند:

  • دوربین تحت شبکه
  • روتر داخلی سایت
  • کنترلر یا سیستم مانیتورینگ
  • مودم یا Gateway دیگر
  • تجهیزات کابلی اطراف دکل

در پروژه‌ای که به Uplink بیش از 100Mbps نیاز دارد، مدل قدیمی OmniTIK 5 گلوگاه ایجاد می‌کند و باید نسخه گیگابیتی یا محصول جدیدتری بررسی شود.

تفاوت لایسنس RouterOS Level 3 و Level 4

DynaDish 5 دارای RouterOS Level 3 است. این سطح برای استفاده به‌عنوان CPE، Station و لینک نقطه‌به‌نقطه مناسب است، اما اجازه فعالیت به‌عنوان Access Point چندکاربره در حالت ap-bridge را نمی‌دهد.

DynaDish می‌تواند در یک لینک PTP در حالت bridge فقط یک Station را بپذیرد. این محدودیت برای کاربرد اصلی آن مشکل محسوب نمی‌شود؛ زیرا DynaDish برای ارتباط مستقیم با یک دستگاه مقابل طراحی شده است.

OmniTIK 5 دارای لایسنس Level 4 است و می‌تواند در حالت ap-bridge چندین CPE را به‌صورت هم‌زمان بپذیرد.

قابلیت وایرلسDynaDish 5OmniTIK 5
فعالیت به‌عنوان Stationدارددارد
لینک PTP با یک Stationدارددارد
Access Point چندکاربرهبا Level 3 نداردبا Level 4 دارد
کاربرد پیشنهادیPTP یا CPEPTMP Access Point

آیا DynaDish برای Point-to-Multipoint مناسب است؟

به‌صورت پیش‌فرض خیر. دو مانع اصلی وجود دارد:

  • لایسنس Level 3 اجازه اتصال هم‌زمان چند Station در حالت ap-bridge را نمی‌دهد.
  • Beam حدود ۸ درجه فقط یک محدوده بسیار باریک را پوشش می‌دهد.

حتی با ارتقای لایسنس، استفاده از DynaDish به‌عنوان Access Point چندکاربره فقط در یک مسیر بسیار محدود قابل تصور است و معمولاً استفاده از Sector Antenna یا mANTBox طراحی مناسب‌تری خواهد بود.

آیا OmniTIK برای لینک نقطه‌به‌نقطه مناسب است؟

از نظر نرم‌افزاری می‌توان OmniTIK را در یک لینک PTP استفاده کرد، اما از نظر طراحی رادیویی انتخاب مناسبی برای مسیر طولانی نیست.

محدودیت‌های آن در لینک PTP عبارت‌اند از:

  • Gain پایین‌تر آنتن
  • دریافت Noise از تمام جهت‌ها
  • پخش انرژی در محدوده ۳۶۰ درجه
  • محدودیت پورت Fast Ethernet
  • استاندارد قدیمی‌تر 802.11n

برای لینک مستقیم، تجهیز جهت‌دار مانند DynaDish، LHG یا سایر رادیوهای PTP معمولاً Link Budget و پایداری بهتری ایجاد می‌کند.

تفاوت عملکرد در محیط‌های پرنویز

DynaDish به دلیل Beam باریک‌تر، سیگنال‌های خارج از جهت اصلی را کمتر دریافت می‌کند. این ویژگی می‌تواند نسبت سیگنال به نویز را در محیط‌های شلوغ بهبود دهد.

با این حال، DynaDish در برابر نویز مصون نیست. اگر تداخل دقیقاً از همان جهت لینک و روی همان فرکانس وارد شود، آنتن جهت‌دار نیز آن را دریافت خواهد کرد.

OmniTIK از تمام جهت‌های افقی سیگنال دریافت می‌کند. در مناطق شهری یا دکل‌های پرتراکم، ممکن است چندین شبکه روی کانال‌های یکسان یا مجاور در محدوده آن قرار داشته باشند.

برای کاهش تداخل در OmniTIK می‌توان اقدامات زیر را انجام داد:

  • انجام Frequency Scan
  • استفاده از کانال 20MHz در محیط شلوغ
  • انتخاب فرکانس قانونی و خلوت‌تر
  • کاهش تعداد کاربران هر Access Point
  • جایگزینی پوشش Omni با چند Sector
  • تنظیم نرخ‌های وایرلس مناسب
  • استفاده از Nv2 در شبکه کاملاً میکروتیک

تأثیر پهنای کانال بر عملکرد

پهنای کانالمزیتمحدودیت
20MHzتحمل بهتر نویز و امکان استفاده مجدد از فرکانسظرفیت کمتر
40MHzتعادل بین ظرفیت و پایدارینیازمند طیف خلوت‌تر
80MHzظرفیت بالاتر در DynaDish 802.11acحساسیت بیشتر به تداخل و اشغال طیف زیاد

بزرگ‌کردن Channel Width همیشه سرعت واقعی را افزایش نمی‌دهد. در محیط نویزی، کانال 20MHz ممکن است Throughput پایدارتر، Packet Loss کمتر و Latency بهتری نسبت به کانال 40 یا 80MHz ایجاد کند.

پروتکل Nv2 چه کاربردی دارد؟

Nv2 یک پروتکل اختصاصی میکروتیک مبتنی بر TDMA است. در این روش Access Point زمان ارسال و دریافت هر Client را مدیریت می‌کند.

این ساختار می‌تواند در شبکه‌های Point-to-Multipoint مزایای زیر را داشته باشد:

  • کاهش مشکل Hidden Node
  • مدیریت بهتر Airtime کاربران
  • کاهش رقابت تصادفی کلاینت‌ها برای کانال
  • پایداری بیشتر در بعضی شبکه‌های WISP
  • امکان کنترل نسبت Uplink و Downlink

Nv2 فقط با تجهیزات سازگار MikroTik کار می‌کند. اگر قرار است گوشی، لپ‌تاپ یا تجهیزات برندهای دیگر مستقیماً به OmniTIK متصل شوند، باید از پروتکل استاندارد 802.11 استفاده شود.

ظرفیت OmniTIK میان کاربران تقسیم می‌شود

در یک شبکه Point-to-Multipoint تمام کاربران از Airtime یک رادیو استفاده می‌کنند. نرخ 300Mbps OmniTIK ظرفیت اختصاصی هر کاربر نیست.

موارد زیر بر ظرفیت قابل ارائه به هر مشترک اثر می‌گذارند:

  • تعداد کاربران فعال
  • Signal و MCS هر کاربر
  • وجود کاربران ضعیف یا دور
  • نسبت ترافیک Uplink و Downlink
  • پهنای کانال
  • پروتکل 802.11 یا Nv2
  • تداخل و Retransmission
  • محدودیت پورت‌های Ethernet

یک Client ضعیف زمان بیشتری برای ارسال حجم مشخصی از داده مصرف می‌کند و می‌تواند Airtime کاربران دیگر را نیز کاهش دهد.

سناریوی مناسب برای DynaDish 5

فرض کنید دو ساختمان با فاصله چند کیلومتری باید به یکدیگر متصل شوند و میان آن‌ها دید مستقیم وجود دارد.

ساختار مناسب می‌تواند به شکل زیر باشد:

LAN ساختمان اول
 │
 DynaDish 5
 )))))) لینک ۵ گیگاهرتز ((((((
 DynaDish 5
 │
LAN ساختمان دوم

در این سناریو هر DynaDish به سمت دستگاه مقابل تنظیم شده و Ethernet و Wireless در یک Bridge قرار می‌گیرند. VLANهای شبکه نیز می‌توانند به‌صورت Transparent از لینک عبور کنند؛ مشروط بر اینکه MTU و تنظیمات Bridge صحیح باشند.

سناریوی مناسب برای OmniTIK 5

فرض کنید چند ساختمان یا مشترک در اطراف یک دکل قرار دارند و هرکدام یک CPE جهت‌دار به سمت دکل نصب کرده‌اند.

 CPE مشترک ۱
 \
CPE مشترک ۲ ----- OmniTIK ----- CPE مشترک ۳
 /
 CPE مشترک ۴

در این طراحی OmniTIK نقش Access Point مرکزی را دارد و CPEها در حالت Station قرار می‌گیرند.

این سناریو برای تعداد محدود کاربران و ظرفیت متوسط مناسب است. در شبکه‌های بزرگ‌تر، چند آنتن Sector معمولاً کنترل فرکانس، Gain، ظرفیت و توسعه‌پذیری بهتری ارائه می‌کنند.

نمونه تنظیم لینک PTP با DynaDish

دستورات زیر یک نمونه عمومی برای دستگاه سمت Access Point هستند. نام رابط‌ها و تنظیمات امنیتی باید با شبکه واقعی تطبیق داده شوند.

ایجاد Security Profile

/interface wireless security-profiles
add name=ptp-security \
 mode=dynamic-keys \
 authentication-types=wpa2-psk \
 unicast-ciphers=aes-ccm \
 group-ciphers=aes-ccm \
 wpa2-pre-shared-key="USE-A-STRONG-PASSWORD"

تنظیم DynaDish سمت اول

/interface wireless
set [find default-name=wlan1] \
 mode=bridge \
 band=5ghz-a/n/ac \
 ssid="BISTOON-PTP" \
 security-profile=ptp-security \
 installation=outdoor \
 disabled=no

ایجاد Bridge

/interface bridge
add name=bridge-ptp protocol-mode=rstp

/interface bridge port
add bridge=bridge-ptp interface=ether1
add bridge=bridge-ptp interface=wlan1

تنظیم DynaDish سمت دوم

/interface wireless
set [find default-name=wlan1] \
 mode=station-bridge \
 band=5ghz-a/n/ac \
 ssid="BISTOON-PTP" \
 security-profile=ptp-security \
 installation=outdoor \
 disabled=no

روی سمت دوم نیز Ethernet و Wireless باید در یک Bridge قرار گیرند.

نکته: Frequency، Channel Width، Country و توان رادیویی نباید بدون Survey و بررسی مقررات تنظیم شوند. استفاده از Frequency خودکار در یک لینک عملیاتی نیز ممکن است نتیجه قابل پیش‌بینی ایجاد نکند.

نمونه تنظیم OmniTIK به‌عنوان Access Point

ایجاد پروفایل امنیتی

/interface wireless security-profiles
add name=ptmp-security \
 mode=dynamic-keys \
 authentication-types=wpa2-psk \
 unicast-ciphers=aes-ccm \
 group-ciphers=aes-ccm \
 wpa2-pre-shared-key="USE-A-STRONG-PASSWORD"

تنظیم رادیوی OmniTIK

/interface wireless
set [find default-name=wlan1] \
 mode=ap-bridge \
 band=5ghz-a/n \
 ssid="BISTOON-PTMP" \
 security-profile=ptmp-security \
 installation=outdoor \
 disabled=no

ایجاد Bridge داخلی

/interface bridge
add name=bridge-ap protocol-mode=rstp

/interface bridge port
add bridge=bridge-ap interface=wlan1
add bridge=bridge-ap interface=ether1
add bridge=bridge-ap interface=ether2
add bridge=bridge-ap interface=ether3
add bridge=bridge-ap interface=ether4
add bridge=bridge-ap interface=ether5

در شبکه عملیاتی بهتر است Management، کاربران و تجهیزات محلی با VLAN از یکدیگر جدا شوند و تمام پورت‌ها بدون طراحی در یک Broadcast Domain قرار نگیرند.

امنیت شبکه وایرلس

برای افزایش امنیت این تجهیزات اقدامات زیر توصیه می‌شوند:

  • برای وایرلس از WPA2-PSK همراه با AES استفاده کنید.
  • از رمز عبور طولانی و منحصربه‌فرد استفاده کنید.
  • حساب admin پیش‌فرض را محدود یا جایگزین کنید.
  • دسترسی WinBox و SSH را فقط از شبکه مدیریت مجاز کنید.
  • Telnet، FTP و سرویس‌های غیرضروری را غیرفعال کنید.
  • مدیریت دستگاه را مستقیماً روی اینترنت منتشر نکنید.
  • RouterOS را به نسخه پایدار سازگار ارتقا دهید.
  • از تنظیمات Backup و Export تهیه کنید.
  • لاگ ورود و تغییرات دستگاه را بررسی کنید.

مخفی‌کردن SSID جایگزین رمزگذاری و Firewall نیست و امنیت قابل اتکایی ایجاد نمی‌کند.

نکات نصب DynaDish 5

  1. دید مستقیم کامل میان دو سمت بررسی شود.
  2. Fresnel Zone مسیر تا حد امکان خالی باشد.
  3. پایه نصب در برابر باد حرکت نکند.
  4. Alignment ابتدا تقریبی و سپس با Signal دقیق انجام شود.
  5. سیگنال هر دو Chain بررسی شود.
  6. اختلاف زیاد Chainها اصلاح شود.
  7. از کابل Outdoor مس خالص استفاده شود.
  8. در مسیر کابل Drip Loop ایجاد شود.
  9. ارت و Surge Protection اجرا شود.
  10. لینک در ساعات شلوغ فرکانسی آزمایش شود.

نکات نصب OmniTIK 5

  1. دستگاه به‌صورت عمودی و مطابق الگوی آنتن نصب شود.
  2. ارتفاع نصب با محل کاربران هماهنگ باشد.
  3. از قراردادن دستگاه کنار آنتن‌های پرقدرت خودداری شود.
  4. کانال براساس Frequency Scan انتخاب شود.
  5. تعداد کاربران و Airtime کنترل شود.
  6. کاربران بسیار ضعیف شناسایی و اصلاح شوند.
  7. توان ارسال بیش از حد افزایش داده نشود.
  8. از کابل شبکه Outdoor مناسب استفاده شود.
  9. پورت و ورودی کابل در برابر آب محافظت شوند.
  10. دستگاه و دکل به سیستم ارت مناسب متصل شوند.

آیا استاندارد IP54 برای فضای باز کافی است؟

IP54 به معنای حفاظت محدود در برابر گردوغبار و مقاومت در برابر پاشش آب است. این درجه حفاظتی به معنای ضدآب کامل یا امکان غوطه‌وری دستگاه نیست.

برای حفظ مقاومت محیطی باید:

  • درپوش پورت‌ها به‌درستی بسته شود.
  • کابل از پایین وارد محفظه شود.
  • آب روی مسیر کابل به داخل دستگاه هدایت نشود.
  • Drip Loop اجرا شود.
  • بدنه سوراخ یا دست‌کاری نشود.
  • اتصالات به‌صورت دوره‌ای بازدید شوند.

مزایای DynaDish 5

  • آنتن قدرتمند 25dBi
  • Beam باریک حدود ۸ درجه
  • مناسب لینک‌های نقطه‌به‌نقطه
  • پشتیبانی از 802.11ac
  • نرخ PHY حداکثر 867Mbps
  • پورت Gigabit Ethernet
  • حافظه 128MB
  • دریافت کمتر تداخل خارج از محور
  • پشتیبانی از ورودی 802.3af/at
  • پایه تنظیم دقیق همراه دستگاه

محدودیت‌های DynaDish 5

  • پوشش بسیار محدود و جهت‌دار
  • نیاز به Alignment دقیق
  • لایسنس Level 3 و عدم پشتیبانی از AP چندکاربره
  • فقط یک پورت Ethernet
  • ابعاد نسبتاً بزرگ دیش
  • تأثیرپذیری از حرکت پایه در باد
  • توقف تولید محصول
  • استفاده از نسل قدیمی‌تر تجهیزات وایرلس

مزایای OmniTIK 5

  • پوشش همه‌جهت افقی
  • مناسب شبکه Point-to-Multipoint محدود
  • RouterOS Level 4
  • امکان فعالیت در حالت ap-bridge
  • پنج پورت Ethernet
  • پورت USB
  • نصب ساده روی دکل
  • پشتیبانی از Nv2
  • بدنه Outdoor یکپارچه

محدودیت‌های OmniTIK 5

  • Gain پایین‌تر 7.5dBi
  • دریافت تداخل از جهت‌های مختلف
  • پشتیبانی‌نکردن از 802.11ac
  • پورت‌های Fast Ethernet
  • حافظه RAM فقط 64MB
  • ظرفیت محدود در شبکه پرتراکم
  • اشتراک Airtime میان تمام کاربران
  • فاقد PoE-out در مدل RBOmniTikU-5HnD
  • توقف تولید محصول

نسخه‌های OmniTIK 5 ac چه تفاوتی دارند؟

مدل OmniTIK 5 ac با پارت‌نامبر RBOmniTikG-5HacD نسبت به نسخه قدیمی ارتقاهای مهمی دارد:

  • پشتیبانی از 802.11ac
  • حداکثر نرخ PHY برابر با 867Mbps
  • پردازنده 720MHz
  • حافظه RAM برابر با 128MB
  • پنج پورت Gigabit Ethernet
  • آنتن‌های 7.5dBi

نسخه OmniTIK 5 PoE ac علاوه بر امکانات بالا، روی پورت‌های Ether2 تا Ether5 خروجی PoE ارائه می‌دهد. این قابلیت برای برق‌رسانی به چند CPE یا دوربین در یک سایت Outdoor مفید است.

در زمان خرید استوک، عنوان عمومی «OmniTIK 5» کافی نیست و پارت‌نامبر دقیق باید بررسی شود.

هر دو محصول متوقف شده‌اند؛ برای خرید جدید چه کنیم؟

DynaDish 5 و OmniTIK 5 قدیمی در فهرست محصولات متوقف‌شده قرار دارند. این موضوع به معنای غیرقابل استفاده‌بودن دستگاه‌های موجود نیست، اما برای پروژه جدید باید موارد زیر در نظر گرفته شوند:

  • وضعیت سلامت دستگاه استوک
  • پشتیبانی نرم‌افزاری و فضای Flash
  • موجودی قطعات جایگزین
  • نسل وایرلس موردنیاز
  • پورت گیگابیتی
  • امنیت و رمزگذاری جدیدتر
  • توسعه‌پذیری پروژه

برای لینک جهت‌دار جدید می‌توان خانواده‌های LHG 5 ax و LHG XL 5 ax یا سایر تجهیزات Point-to-Point جدید را بررسی کرد. برای پوشش چندکاربره نیز Sector Antenna همراه با رادیوی مناسب معمولاً ظرفیت و کنترل بهتری نسبت به یک Omni در شبکه پرتراکم ارائه می‌دهد.

راهنمای انتخاب سریع

نیاز پروژهانتخاب مناسب‌تر
اتصال مستقیم دو ساختمانDynaDish 5
لینک میان دو دکلDynaDish 5
برد و Gain بیشتر در یک جهتDynaDish 5
انتقال ترافیک بیشتر از 100MbpsDynaDish 5
پوشش کاربران در چند جهتOmniTIK 5
Access Point چندکاربرهOmniTIK 5
نیاز به چند پورت شبکه در محل نصبOmniTIK 5
شبکه PTMP کوچک با CPEهای میکروتیکOmniTIK 5
محیط بسیار شلوغ و پرتراکمبررسی Sector به‌جای OmniTIK
خرید جدید و آینده‌نگرانهبررسی تجهیزات Wi-Fi 6 جدیدتر

اشتباهات رایج هنگام انتخاب این دو محصول

انتخاب براساس برد درج‌شده در تبلیغات

برد باید براساس Link Budget، Fresnel Zone، Noise و توان قانونی محاسبه شود.

استفاده از DynaDish برای پوشش اطراف دکل

Beam باریک آن فقط یک جهت محدود را پوشش می‌دهد و برای پوشش ۳۶۰ درجه طراحی نشده است.

استفاده از OmniTIK برای Backhaul طولانی

آنتن همه‌جهت، Gain پایین و دریافت تداخل از اطراف باعث می‌شود برای لینک PTP دوربرد انتخاب مناسبی نباشد.

نادیده‌گرفتن لایسنس DynaDish

Level 3 امکان Access Point چندکاربره در حالت ap-bridge را فراهم نمی‌کند.

اشتباه‌گرفتن OmniTIK قدیمی با نسخه ac

نسخه قدیمی پورت 100Mbps و وایرلس 802.11n دارد؛ نسخه ac دارای پورت گیگابیتی و نرخ PHY بالاتر است.

استفاده از کانال بسیار عریض در محیط شلوغ

کانال عریض‌تر ممکن است Noise بیشتری دریافت کرده و پایداری را کاهش دهد.

اتصال تجهیزات PoE بدون بررسی ولتاژ

DynaDish و OmniTIK قدیمی الزامات PoE یکسانی ندارند. نوع PoE و محدوده ولتاژ باید قبل از اتصال بررسی شود.

توجه‌نکردن به آنتن سمت کاربر

برد شبکه OmniTIK فقط با Gain Access Point تعیین نمی‌شود و آنتن CPE کاربران نقش مهمی دارد.

سؤالات متداول

DynaDish 5 بهتر است یا OmniTIK 5؟

هیچ‌کدام به‌صورت مطلق بهتر نیستند. DynaDish برای لینک مستقیم نقطه‌به‌نقطه و OmniTIK برای پوشش همه‌جهت چند کاربر طراحی شده است.

آیا DynaDish 5 می‌تواند چند کاربر را متصل کند؟

با لایسنس Level 3 امکان فعالیت به‌عنوان Access Point چندکاربره وجود ندارد. الگوی تابش باریک آن نیز برای پوشش گسترده مناسب نیست.

آیا OmniTIK 5 برای لینک نقطه‌به‌نقطه قابل استفاده است؟

از نظر فنی بله، اما به دلیل آنتن همه‌جهت 7.5dBi و پورت‌های 100Mbps برای لینک طولانی یا پرظرفیت توصیه نمی‌شود.

برد DynaDish 5 چقدر است؟

برد ثابتی ندارد. فاصله قابل دستیابی به Link Budget، ارتفاع، دید مستقیم، Fresnel Zone، نویز و محدودیت قانونی بستگی دارد.

برد OmniTIK 5 چقدر است؟

برد آن به CPE سمت کاربر، ارتفاع نصب، Noise و شرایط محیط وابسته است. اتصال گوشی با اتصال یک CPE جهت‌دار نتیجه یکسانی ندارد.

زاویه پوشش DynaDish چقدر است؟

آنتن 25dBi این دستگاه Beam تقریبی ۸ درجه دارد و برای هدف‌گیری یک مسیر مشخص طراحی شده است.

آیا OmniTIK تمام اطراف دکل را پوشش می‌دهد؟

در صفحه افقی پوشش تقریباً ۳۶۰ درجه دارد، اما زاویه عمودی محدود است و محل و ارتفاع کاربران اهمیت دارد.

کدام مدل سرعت بیشتری دارد؟

DynaDish 5 با استاندارد 802.11ac، نرخ PHY تا 867Mbps و پورت گیگابیتی ظرفیت بیشتری از OmniTIK 5 قدیمی دارد.

آیا OmniTIK 5 پورت گیگابیتی دارد؟

مدل RBOmniTikU-5HnD پنج پورت 10/100 دارد. نسخه OmniTIK 5 ac دارای پنج پورت گیگابیتی است.

آیا OmniTIK 5 خروجی PoE دارد؟

مدل U-5HnD خروجی PoE ندارد. قابلیت PoE-out در نسخه‌هایی مانند UPA و OmniTIK 5 PoE ac ارائه شده است.

کدام مدل در محیط نویزی بهتر است؟

DynaDish به دلیل Beam باریک‌تر معمولاً تداخل خارج از جهت اصلی را کمتر دریافت می‌کند، اما در برابر تداخل هم‌جهت و هم‌فرکانس مصون نیست.

آیا هر دو مدل از Nv2 پشتیبانی می‌کنند؟

بله. Nv2 را می‌توان در شبکه‌های سازگار میکروتیک استفاده کرد، اما با دستگاه‌های وایرلس سایر برندها سازگار نیست.

برای شبکه WISP کدام مدل مناسب‌تر است؟

OmniTIK می‌تواند برای یک PTMP کوچک استفاده شود و DynaDish برای لینک Backhaul یا CPE جهت‌دار مناسب‌تر است. در شبکه بزرگ، استفاده از Sector و تجهیزات جدیدتر توصیه می‌شود.

جمع‌بندی نهایی

DynaDish 5 و OmniTIK 5 دو محصول با وظایف متفاوت هستند. DynaDish با آنتن جهت‌دار 25dBi، Beam حدود ۸ درجه، استاندارد 802.11ac و پورت گیگابیتی برای لینک‌های نقطه‌به‌نقطه طراحی شده است.

OmniTIK 5 با آنتن‌های همه‌جهت 7.5dBi، پوشش افقی تقریباً ۳۶۰ درجه، RouterOS Level 4 و پنج پورت Fast Ethernet می‌تواند نقش Access Point را برای چند CPE اطراف محل نصب بر عهده بگیرد.

DynaDish برای پوشش گسترده اطراف دکل مناسب نیست و OmniTIK نیز انتخاب مطلوبی برای لینک مستقیم طولانی و پرظرفیت محسوب نمی‌شود. انتخاب صحیح باید ابتدا براساس توپولوژی PTP یا PTMP انجام شود و سپس عواملی مانند ظرفیت، فاصله، نویز و بودجه بررسی شوند.

برد هیچ‌یک از این تجهیزات عدد ثابتی ندارد. طراحی حرفه‌ای نیازمند محاسبه Link Budget، بررسی Fresnel Zone، انجام Frequency Scan، رعایت EIRP قانونی و آزمایش واقعی لینک است.

هر دو مدل اکنون از محصولات قدیمی و متوقف‌شده MikroTik هستند. برای پروژه جدید بهتر است تجهیزات نسل جدید با پورت گیگابیتی، منابع سخت‌افزاری بیشتر و استانداردهای وایرلس به‌روزتر نیز بررسی شوند.