آموزش دانگرید MikroTik LHG؛ بازگشت امن RouterOS به نسخه قبلی

آموزش دانگرید MikroTik LHG؛ بازگشت امن RouterOS به نسخه قبلی

رادیوهای خانواده MikroTik LHG در لینک‌های نقطه‌به‌نقطه، اتصال مشترکان وایرلس، شبکه‌های WISP، ارتباط میان ساختمان‌ها و بعضی سناریوهای LTE استفاده می‌شوند. این تجهیزات مانند سایر دستگاه‌های MikroTik از سیستم‌عامل RouterOS استفاده می‌کنند و معمولاً امکان ارتقا به نسخه‌های جدیدتر را دارند.

به‌روزرسانی RouterOS در بیشتر مواقع با هدف رفع مشکلات امنیتی، اصلاح باگ‌ها، افزایش پایداری و پشتیبانی از قابلیت‌های جدید انجام می‌شود. بااین‌حال ممکن است یک نسخه جدید در شرایط خاص باعث اختلال در وایرلس، تغییر رفتار یک Package، ناسازگاری با تنظیمات قبلی یا کاهش پایداری لینک شود.

در چنین شرایطی می‌توان نسخه RouterOS را به یک نسخه قدیمی‌تر بازگرداند. این فرایند با نام Downgrade یا دانگرید شناخته می‌شود.

دانگرید میکروتیک فقط به انتقال یک فایل و Restart دستگاه محدود نیست. انتخاب معماری اشتباه، ناقص‌بودن Packageها، بازگرداندن Backup ناسازگار یا تلاش برای نصب نسخه‌ای پایین‌تر از Factory Software می‌تواند باعث از دسترس خارج‌شدن دستگاه شود.

ریسک این عملیات روی رادیوهای Outdoor بیشتر است؛ زیرا دستگاه ممکن است روی دکل، پشت‌بام یا نقطه‌ای دور از دسترس نصب شده باشد. اگر پس از Downgrade رابط وایرلس ایجاد نشود یا تنظیمات لینک تغییر کند، دسترسی از راه دور قطع خواهد شد.

Downgrade در MikroTik چیست؟

Downgrade به معنی نصب یک نسخه قدیمی‌تر RouterOS روی دستگاهی است که اکنون نسخه جدیدتری را اجرا می‌کند.

برای مثال:

نسخه فعلی RouterOS: 7.20.6
نسخه مقصد: 7.19.6

یا در یک سناریوی پرریسک‌تر:

نسخه فعلی RouterOS: 7.x
نسخه مقصد: 6.49.x

بازگشت بین دو نسخه نزدیک از یک Major Version معمولاً ساده‌تر از بازگشت RouterOS v7 به v6 است. نسخه‌های اصلی ممکن است ساختار تنظیمات، منوها، Driverها و Packageهای متفاوتی داشته باشند.

چه زمانی دانگرید RouterOS منطقی است؟

دانگرید باید برای رفع یک مشکل مشخص و پس از بررسی Changelog انجام شود. دلایل قابل قبول می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

• اختلال شناخته‌شده در نسخه جدید
• قطع یا ناپایداری لینک وایرلس پس از Upgrade
• ناسازگاری نسخه جدید با تنظیمات Wireless یا WiFi
• مشکل عملکرد یک Package خاص
• افزایش غیرعادی مصرف CPU یا RAM
• تغییر رفتار Routing، Firewall یا Bridge
• نیاز موقت به نسخه تأییدشده قبلی
• درخواست تیم پشتیبانی MikroTik برای آزمایش یک نسخه مشخص
• بازگشت اضطراری در زمان Rollback پروژه

چه زمانی نباید RouterOS را دانگرید کنیم؟

• فقط به دلیل ناآشنایی با منوی نسخه جدید
• برای نصب نسخه‌ای که دارای آسیب‌پذیری امنیتی شناخته‌شده است
• بدون داشتن Backup و Export
• بدون اطلاع از معماری دستگاه
• روی رادیوی دوردست بدون دسترسی فیزیکی
• هنگامی که برق یا اتصال شبکه ناپایدار است
• بدون بررسی Factory Software
• بدون دانلود Packageهای کامل و هم‌نسخه
• برای رفع مشکل سخت‌افزاری یا خرابی Flash
• برای تغییر Firmware مودم LTE

تفاوت Downgrade، Rollback و Netinstall

آیا تمام مدل‌های LHG معماری MIPSBE دارند؟

خیر. خانواده LHG شامل مدل‌های مختلف وایرلس و LTE است و معماری آن‌ها یکسان نیست.

مدل‌های قدیمی‌تر LHG معمولاً از MIPSBE استفاده می‌کنند، اما برخی مدل‌های جدیدتر دارای ARM یا ARM64 هستند.

این جدول فقط برای درک تفاوت مدل‌ها است. مرجع نهایی، خروجی خود دستگاه است.

چگونه معماری MikroTik LHG را تشخیص دهیم؟

در WinBox به مسیر زیر بروید:

System → Resources

یا در Terminal دستور زیر را اجرا کنید:

/system resource print

نمونه خروجی:

 uptime: 3d12h20m
 version: 7.20.6
 build-time: 2026-01-15 10:30:00
 factory-software: 6.49.10
 free-memory: 42.1MiB
 total-memory: 64.0MiB
 cpu: MIPS 24Kc V7.4
 cpu-count: 1
 cpu-frequency: 650MHz
 cpu-load: 8%
 free-hdd-space: 7.2MiB
 total-hdd-space: 16.0MiB
 architecture-name: mipsbe
 board-name: LHG 5

مقدار مهم برای دانلود Package عبارت است از:

architecture-name

معماری فایل NPK باید دقیقاً با این مقدار سازگار باشد.

بررسی پایین‌ترین نسخه قابل نصب

RouterOS اجازه نصب نسخه‌ای پایین‌تر از نسخه کارخانه‌ای پشتیبانی‌شده دستگاه را نمی‌دهد.

مقدار مربوط در خروجی زیر نمایش داده می‌شود:

/system resource print

نمونه:

version: 7.20.6
factory-software: 7.14.2

در این مثال نصب RouterOS پایین‌تر از نسخه 7.14.2 پشتیبانی نمی‌شود.

این محدودیت اهمیت زیادی دارد، زیرا یک مدل جدید مانند LHG 5 ax ممکن است از ابتدا با RouterOS v7 تولید شده باشد و امکان نصب RouterOS v6 روی آن وجود نداشته باشد.

بررسی Device Mode و Allowed Versions

در RouterOSهای جدید، Device Mode می‌تواند نصب نسخه‌های ناامن قدیمی را محدود کند.

وضعیت را با دستور زیر مشاهده کنید:

/system device-mode print

نمونه خروجی:

 mode: basic
 allowed-versions: 7.13+,6.49.8+
install-any-version: no
 flagged: no

اگر نسخه مقصد پایین‌تر از فهرست Allowed Versions باشد، RouterOS ممکن است نصب آن را مسدود کند.

قابلیت زیر می‌تواند این محدودیت را بردارد:

/system device-mode update install-any-version=yes

فعال‌کردن آن نیازمند دسترسی فیزیکی است. پس از اجرای دستور باید در زمان اعلام‌شده دکمه دستگاه را فشار دهید یا برق دستگاه را قطع و مجدداً وصل کنید.

نسخه مقصد را چگونه انتخاب کنیم؟

بهترین نسخه برای Downgrade الزاماً قدیمی‌ترین نسخه موجود نیست. انتخاب نسخه باید براساس موارد زیر انجام شود:

• آخرین نسخه‌ای که لینک روی آن پایدار بوده است
• Changelog رسمی MikroTik
• معماری دقیق دستگاه
• Factory Software
• وضعیت امنیتی نسخه
• سازگاری Packageهای Wireless یا WiFi
• سازگاری تنظیمات فعلی با نسخه مقصد
• توصیه تیم پشتیبانی یا سازنده

به‌طور معمول، بازگشت به آخرین نسخه Stable تأییدشده قبلی، از انتخاب یک نسخه بسیار قدیمی ایمن‌تر است.

تفاوت Stable، Testing و Development

قبل از Downgrade چه اطلاعاتی ثبت کنیم؟

پیش از هر تغییر، اطلاعات زیر را ذخیره کنید:

• مدل و Part Number دستگاه
• Serial Number
• نسخه فعلی RouterOS
• Factory Software
• Architecture Name
• Packageهای نصب‌شده
• نسخه RouterBOOT
• وضعیت License
• IPهای مدیریتی
• SSID و تنظیمات وایرلس
• Frequency، Channel Width و Band
• Signal، CCQ و نرخ TX/RX فعلی
• تنظیمات Bridge، VLAN و Routing
• نام کاربری مدیریتی و مسیر دسترسی جایگزین

دستورات پیشنهادی:

/system resource print
/system package print
/system routerboard print
/system license print
/interface print
/ip address print
/ip route print
/interface wireless print detail
/interface wifi print detail

وجود یا نبود منوهای wireless و wifi به مدل و Package نصب‌شده بستگی دارد.

تهیه Export متنی قبل از Downgrade

Export یک فایل متنی از تنظیمات ایجاد می‌کند:

/export file=before-downgrade

فایل زیر در بخش Files ساخته می‌شود:

before-downgrade.rsc

فایل را از دستگاه دانلود کرده و روی کامپیوتر یا فضای Backup سازمان نگهداری کنید.

مزیت Export این است که می‌توانید دستورات را بازبینی، مقایسه و در صورت تغییر Syntax به‌صورت دستی اصلاح کنید.

Export معمولی اطلاعاتی مانند Password کاربران، کلیدهای خصوصی و بعضی داده‌های حساس را به‌صورت کامل ذخیره نمی‌کند. بنابراین نباید تنها روش Backup باشد.

تهیه Backup باینری و رمزگذاری‌شده

برای ایجاد Backup:

/system backup save \
 name=before-downgrade \
 encryption=aes-sha256 \
 password="USE-A-LONG-UNIQUE-PASSWORD"

فایل زیر ایجاد خواهد شد:

before-downgrade.backup

آن را از دستگاه دانلود و در محل امن نگهداری کنید.

Backup چه اطلاعاتی را تضمینی ذخیره نمی‌کند؟

بسته به Packageها و سرویس‌های مورد استفاده، ممکن است نیاز باشد اطلاعات زیر جداگانه ذخیره شوند:

• Certificateها
• کلیدهای خصوصی
• فایل‌های User Manager
• داده‌های The Dude
• فایل‌های اسکریپت
• فایل‌های موجود در Storage
• تنظیمات مودم LTE
• فایل‌های Container

پیش‌نیازهای اجرایی Downgrade

1. دسترسی مستقیم با کابل شبکه داشته باشید.
2. Wi-Fi لپ‌تاپ را موقتاً غیرفعال کنید.
3. دستگاه به منبع برق پایدار متصل باشد.
4. از UPS یا برق پشتیبان استفاده شود.
5. عملیات در Maintenance Window انجام شود.
6. دسترسی فیزیکی به Reset Button امکان‌پذیر باشد.
7. Packageهای هدف از قبل دانلود شده باشند.
8. Netinstall برای شرایط اضطراری آماده باشد.
9. IP و تنظیمات کارت شبکه کامپیوتر ثبت شده باشند.
10. یک کابل شبکه و PoE Injector سالم در دسترس باشد.

چرا دانگرید رادیوی روی دکل پرریسک است؟

اگر MikroTik LHG یکی از دو سمت یک لینک PTP باشد، تغییر RouterOS ممکن است باعث موارد زیر شود:

• حذف یا غیرفعال‌شدن رابط وایرلس
• ناسازگاری Driver در دو سمت لینک
• تغییر رفتار Wireless Protocol
• بازنشانی Country یا Regulatory Domain
• تغییر Channel Width
• عدم اتصال Station به AP
• تغییر Package از Wireless به WiFi یا برعکس
• قطع دسترسی IP و MAC

برای لینک عملیاتی، بهتر است ابتدا سمت دوردست و سپس سمت نزدیک با برنامه دقیق تغییر داده شوند؛ اما ترتیب صحیح به توپولوژی و روش دسترسی شما بستگی دارد.

وجود یک مسیر مدیریت جایگزین مانند LTE، کابل مستقل، VPN از مسیر دیگر یا فرد حاضر در محل می‌تواند ریسک عملیات را کاهش دهد.

بررسی فضای ذخیره‌سازی قبل از انتقال NPK

بسیاری از مدل‌های قدیمی LHG فقط 16MB Flash دارند و فضای آزاد آن‌ها محدود است.

فضای آزاد را بررسی کنید:

/system resource print

یا در WinBox:

System → Resources → Free HDD Space

اگر فضای کافی وجود ندارد:

• Backupهای قدیمی را پس از انتقال به کامپیوتر حذف کنید.
• Capture Fileهای غیرضروری را پاک کنید.
• Log Fileهای ذخیره‌شده را بررسی کنید.
• Packageهای NPK قدیمی را حذف کنید.
• فایل‌های بدون استفاده را از Files پاک کنید.

بررسی Packageهای نصب‌شده

دستور زیر را اجرا کنید:

/system package print

نمونه:

Flags: X - DISABLED

 # NAME VERSION
 0 routeros 7.20.6
 1 wireless 7.20.6

Packageهای مربوط به نسخه مقصد باید:

• با معماری دستگاه سازگار باشند.
• همگی دقیقاً یک نسخه داشته باشند.
• شامل Packageهای لازم برای قابلیت‌های فعلی باشند.

اهمیت Wireless Package در RouterOS v7

در RouterOS تا نسخه 7.12، Driverهای وایرلس قدیمی داخل RouterOS اصلی قرار داشتند. از RouterOS 7.13 به بعد Package مربوط به wireless جدا شده است.

بنابراین روی بسیاری از مدل‌های LHG لازم است علاوه بر RouterOS اصلی، Package وایرلس متناظر نیز منتقل شود:

routeros-7.xx-mipsbe.npk
wireless-7.xx-mipsbe.npk

یا در دستگاه ARM:

routeros-7.xx-arm.npk
wireless-7.xx-arm.npk

در مدل‌های ax ممکن است Package مرتبط با خانواده WiFi و Driverهای Qualcomm موردنیاز باشد.

Wireless و WiFi Package چه تفاوتی دارند؟

Packageهای wireless و wifi-qcom یا wifi-qcom-ac در بعضی سناریوها با یکدیگر Conflict دارند و نباید بدون بررسی مستندات مدل هم‌زمان فعال شوند.

دانلود نسخه صحیح RouterOS

برای دانلود نسخه موردنظر:

1. به صفحه رسمی Software یا Download میکروتیک مراجعه کنید.
2. نسخه هدف را از بخش Stable یا Archive انتخاب کنید.
3. Architecture دقیق دستگاه را مشخص کنید.
4. System Package را دانلود کنید.
5. در صورت نیاز Extra Packages همان نسخه را دانلود کنید.
6. Packageهای Wireless یا WiFi لازم را از فایل Extra Packages استخراج کنید.

نام فایل‌ها را پیش از انتقال بررسی کنید.

نمونه برای یک دستگاه MIPSBE:

routeros-7.19.6-mipsbe.npk
wireless-7.19.6-mipsbe.npk

نمونه برای یک دستگاه ARM:

routeros-7.19.6-arm.npk
wireless-7.19.6-arm.npk

چک‌لیست صحت فایل NPK

• Architecture صحیح باشد.
• نسخه فایل از نسخه فعلی پایین‌تر باشد.
• نسخه پایین‌تر از Factory Software نباشد.
• تمام Packageها نسخه یکسان داشته باشند.
• فایل ناقص یا صفر بایت نباشد.
• فضای ذخیره‌سازی کافی باشد.
• Packageهای نسخه‌های دیگر در Files باقی نمانده باشند.

چرا باید NPKهای قدیمی را از Files پاک کنیم؟

فرایند Downgrade Packageهای موجود در Storage را بررسی می‌کند و تلاش می‌کند قدیمی‌ترین نسخه سازگار را نصب کند.

اگر چند نسخه NPK در Files وجود داشته باشد، ممکن است نتیجه با انتظار شما متفاوت باشد.

پیش از اجرا، فقط Packageهای نسخه هدف را در Root بخش Files نگه دارید.

روش اول: Downgrade با WinBox

مرحله اول: اتصال به دستگاه

با WinBox و ترجیحاً از طریق کابل شبکه به IP یا MAC Address دستگاه متصل شوید.

برای آموزش کامل اتصال به RouterOS می‌توانید مقاله راه‌اندازی اولیه میکروتیک را مطالعه کنید.

مرحله دوم: انتقال Packageها

1. از منوی سمت چپ وارد Files شوید.
2. فایل‌های NPK نسخه هدف را انتخاب کنید.
3. فایل‌ها را با Drag and Drop به پنجره Files منتقل کنید.
4. تا پایان کامل انتقال صبر کنید.
5. اندازه فایل روی روتر را با فایل اصلی مقایسه کنید.

مرحله سوم: بررسی Packageها

به مسیر زیر بروید:

System → Packages

Packageهای فعلی و نسخه آن‌ها را ثبت کنید.

مرحله چهارم: اجرای Downgrade

در پنجره Packages روی گزینه زیر کلیک کنید:

Downgrade

RouterOS درباره Restart تأیید می‌گیرد. پس از تأیید، دستگاه Reboot شده و Packageهای نسخه پایین‌تر را نصب می‌کند.

مرحله پنجم: انتظار برای Boot

بسته به مدل، سرعت Flash و تعداد Packageها، Boot ممکن است چند دقیقه طول بکشد.

در این مدت:

• PoE Injector را جدا نکنید.
• Reset Button را فشار ندهید.
• WinBox را چند بار پشت‌سرهم Reconnect نکنید.
• برای دستگاه Outdoor زمان بیشتری در نظر بگیرید.

روش دوم: Downgrade از طریق Terminal

پس از انتقال تمام فایل‌های NPK، دستور زیر را اجرا کنید:

/system package downgrade

RouterOS تأیید Restart درخواست می‌کند.

در بعضی روش‌های اجرایی می‌توان از دستور ترکیبی زیر استفاده کرد:

/system package downgrade
/system reboot

اما معمولاً خود فرمان Downgrade فرایند تأیید و Restart را مدیریت می‌کند.

بررسی نسخه بعد از Downgrade

پس از برقراری مجدد ارتباط:

/system resource print

مقدار زیر را بررسی کنید:

version

همچنین Packageها را کنترل کنید:

/system package print

تمام Packageهای فعال باید نسخه یکسان داشته باشند.

بررسی صحت نصب RouterOS

از دستور زیر برای بررسی سلامت فایل‌های نصب‌شده استفاده کنید:

/system check-installation

این قابلیت خوانایی و محل صحیح فایل‌های RouterOS روی Flash یا NAND را بررسی می‌کند.

آزمایش رابط وایرلس پس از Downgrade

در تجهیزات دارای Package قدیمی Wireless:

/interface wireless print detail

در تجهیزات دارای منوی WiFi:

/interface wifi print detail

موارد زیر بررسی شوند:

• رابط وایرلس وجود داشته باشد.
• رابط Disabled نباشد.
• Band و Frequency صحیح باشند.
• Country و Installation معتبر باشند.
• SSID و Security Profile حفظ شده باشند.
• AP و Station دوباره Register شوند.
• TX/RX Rate و Signal بررسی شوند.

بررسی Registration Table

برای Wireless قدیمی:

/interface wireless registration-table print stats

برای منوی WiFi جدید:

/interface wifi registration-table print detail

Signal، نرخ ارسال و دریافت، Uptime، CCQ یا پارامترهای متناظر را با مقادیر ثبت‌شده قبل از Downgrade مقایسه کنید.

آزمایش شبکه بعد از Downgrade

حداقل آزمایش‌های زیر انجام شوند:

/ping GATEWAY-IP count=10
/ping REMOTE-RADIO-IP count=10
/ping 1.1.1.1 count=10
/tool traceroute REMOTE-NETWORK-IP

همچنین موارد زیر بررسی شوند:

• Bridge Portها
• VLANها
• DHCP Client یا PPPoE
• Static Routeها
• Firewall و NAT
• SNMP و مانیتورینگ
• Scheduler و Scriptها
• NTP و زمان دستگاه
• VPN و Tunnelها

آیا بعد از Downgrade باید RouterBOOT را تغییر دهیم؟

خیر، در بیشتر سناریوها نیازی به Downgrade کردن RouterBOOT وجود ندارد.

RouterOS سیستم‌عامل دستگاه است، اما RouterBOOT وظیفه راه‌اندازی اولیه سخت‌افزار و Boot کردن RouterOS را بر عهده دارد.

نسخه‌ها را با دستور زیر مشاهده کنید:

/system routerboard print

خروجی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

factory-firmware
current-firmware
upgrade-firmware

Downgrade کردن RouterBOOT با فایل FWF امکان‌پذیر است، اما این کار معمولاً فقط برای عیب‌یابی تخصصی و با توصیه پشتیبانی MikroTik انجام می‌شود.

دانگرید RouterOS v7 به v6

بازگشت از RouterOS v7 به v6 بسیار پرریسک‌تر از بازگشت میان دو نسخه v7 است.

دلایل:

• بعضی تجهیزات جدید اصلاً از RouterOS v6 پشتیبانی نمی‌کنند.
• Factory Software ممکن است v7 باشد.
• ساختار Routing در v7 متفاوت است.
• Syntax مربوط به OSPF، BGP و Routing Filter تغییر کرده است.
• WireGuard و بعضی قابلیت‌های جدید در v6 وجود ندارند.
• تنظیمات WiFi و Packageها ممکن است متفاوت باشند.
• Configuration v7 الزاماً توسط v6 قابل پردازش نیست.

اگر مجبور به بازگشت v7 به v6 هستید:

1. سازگاری مدل با v6 را تأیید کنید.
2. Factory Software را بررسی کنید.
3. Export کامل تهیه کنید.
4. تنظیمات مهم را جداگانه Export کنید.
5. دستورات ناسازگار v7 را شناسایی کنید.
6. برای کانفیگ دستی مجدد آماده باشید.
7. Netinstall را آماده کنید.
8. عملیات را ابتدا روی دستگاه آزمایشگاهی مشابه اجرا کنید.

چرا تنظیمات بعد از Downgrade تغییر کرده یا حذف شده‌اند؟

نسخه قدیمی‌تر ممکن است بعضی Propertyها یا منوهای نسخه جدید را نشناسد. در این شرایط RouterOS ممکن است:

• بعضی تنظیمات را نادیده بگیرد.
• Configuration جدید را حذف کند.
• Interface یا Package مربوط را ایجاد نکند.
• Scriptهای دارای Syntax جدید را اجرا نکند.
• Routeها یا Filterهای جدید را از دست بدهد.

به همین دلیل Export متنی برای مقایسه قبل و بعد از Downgrade بسیار مهم است.

بازیابی تنظیمات بعد از Downgrade

ابتدا تلاش نکنید Backup نسخه جدید را بدون بررسی روی نسخه قدیمی Restore کنید.

روش پیشنهادی:

1. وضعیت فعلی دستگاه را Export کنید.
2. Export قبل از Downgrade را با نسخه فعلی مقایسه کنید.
3. بخش‌های موردنیاز را به‌صورت دستی اصلاح کنید.
4. دستورات را مرحله‌به‌مرحله Import کنید.
5. بعد از هر بخش، دسترسی و عملکرد شبکه را آزمایش کنید.

Import فایل متنی:

/import file-name=before-downgrade.rsc

چه زمانی Backup باینری را Restore کنیم؟

Backup باینری بهترین گزینه زمانی است که:

• روی همان دستگاه Restore شود.
• نسخه RouterOS یکسان باشد.
• هدف بازگرداندن کامل تنظیمات باشد.
• فایل رمز و سلامت مناسبی داشته باشد.

نمونه Restore:

/system backup load \
 name=before-downgrade.backup \
 password="BACKUP-PASSWORD"

دستگاه پس از Restore ریبوت می‌شود.

مشکل ناپدیدشدن Wireless بعد از Downgrade

اگر بعد از Downgrade رابط وایرلس وجود ندارد:

1. نسخه RouterOS را بررسی کنید.
2. Packageهای نصب‌شده را مشاهده کنید.
3. وجود Package wireless یا wifi-qcom را بررسی کنید.
4. مطمئن شوید Package دقیقاً هم‌نسخه RouterOS است.
5. Package مناسب Architecture را منتقل کنید.
6. دستگاه را Reboot کنید.

دستور بررسی:

/system package print

نمونه وضعیت مشکل‌دار:

routeros 7.19.6
wireless 7.20.6

نسخه‌ها باید هماهنگ شوند:

routeros 7.19.6
wireless 7.19.6

خطای Architecture نامناسب

اگر فایل معماری اشتباه باشد، RouterOS آن را نصب نمی‌کند.

دوباره خروجی زیر را بررسی کنید:

/system resource print

مقادیر رایج معماری:

• mipsbe
• arm
• arm64
• mmips
• tile
• x86

خطای نسخه پایین‌تر از Factory Software

اگر نسخه هدف پایین‌تر از مقدار Factory Software باشد، نصب انجام نمی‌شود.

راهکار صحیح، انتخاب نسخه‌ای برابر یا بالاتر از مقدار زیر است:

factory-software

Netinstall نیز این محدودیت سخت‌افزاری را به‌صورت عادی دور نمی‌زند.

خطای Downgrade به دلیل Allowed Versions

ابتدا Device Mode را بررسی کنید:

/system device-mode print

اگر نسخه هدف از فهرست مجاز پایین‌تر است، بهتر است نسخه امن‌تر و جدیدتری انتخاب کنید.

فعال‌کردن Install Any Version فقط در شرایط خاص:

/system device-mode update install-any-version=yes

سپس باید تغییر با دسترسی فیزیکی تأیید شود.

خطای کمبود فضای ذخیره‌سازی

نشانه‌ها:

• انتقال فایل کامل نمی‌شود.
• حجم فایل روی روتر کمتر از فایل اصلی است.
• Package بعد از Reboot نصب نمی‌شود.
• Log پیام مربوط به فضای ناکافی نشان می‌دهد.

راهکار:

/file print detail
/system resource print

فایل‌های غیرضروری را پس از Backup حذف کرده و انتقال را تکرار کنید.

بررسی Log بعد از شکست Downgrade

/log print

برای فیلترکردن پیام‌های مرتبط:

/log print where message~"package|upgrade|downgrade"

Log می‌تواند علت‌هایی مانند Package نامعتبر، Architecture اشتباه، کمبود فضا یا محدودیت نسخه را مشخص کند.

اگر دستگاه بعد از Downgrade در WinBox دیده نمی‌شود

1. چند دقیقه برای Boot کامل صبر کنید.
2. تب Neighbors در WinBox را بررسی کنید.
3. اتصال با MAC Address را آزمایش کنید.
4. IP کارت شبکه را دستی تنظیم کنید.
5. کابل و PoE Injector را بررسی کنید.
6. پورت شبکه دیگری را آزمایش کنید.
7. LEDهای Ethernet را کنترل کنید.
8. در صورت نیاز از Reset یا Netinstall استفاده کنید.

استفاده از Netinstall برای بازیابی LHG

Netinstall ابزار رسمی MikroTik برای نصب یا نصب مجدد RouterOS است. این روش زمانی کاربرد دارد که:

• RouterOS Boot نمی‌شود.
• دانگرید ناقص شده است.
• Packageها خراب یا ناسازگار شده‌اند.
• دستگاه در WinBox شناسایی نمی‌شود.
• Flash دستگاه نیاز به نصب مجدد دارد.
• Configuration باید کاملاً پاک شود.

پیش‌نیازهای Netinstall

• کامپیوتر Windows یا Linux
• نسخه مناسب Netinstall
• Package RouterOS با Architecture صحیح
• کابل شبکه مستقیم
• PoE Injector و آداپتور سالم
• کارت شبکه Ethernet اختصاصی
• دسترسی به Reset Button دستگاه
• غیرفعال‌کردن موقت Wi-Fi، VPN و کارت‌های اضافه

توپولوژی پیشنهادی Netinstall

کامپیوتر Netinstall
 │
 Ethernet NIC
 │
PoE Injector - LAN
PoE Injector - PoE
 │
 MikroTik LHG

بهتر است کامپیوتر و LHG داخل یک Segment لایه دوم اختصاصی باشند و DHCP Server دیگری در مسیر وجود نداشته باشد.

مراحل عمومی Netinstall

1. Netinstall و Package هدف را دانلود کنید.
2. IP ثابت روی کارت شبکه کامپیوتر تنظیم کنید.
3. Netinstall را با دسترسی Administrator اجرا کنید.
4. Net Booting را فعال و Client IP را مشخص کنید.
5. برق LHG را قطع کنید.
6. Reset Button را نگه دارید.
7. درحالی‌که دکمه را نگه داشته‌اید برق را وصل کنید.
8. تا ظاهرشدن دستگاه در Netinstall صبر کنید.
9. دستگاه را انتخاب کنید.
10. مسیر Packageها را معرفی کنید.
11. Packageهای موردنیاز را انتخاب کنید.
12. روی Install کلیک کنید.
13. پس از موفقیت نصب، دستگاه را Reboot کنید.

رفتار Reset Button و زمان ورود به Etherboot ممکن است میان مدل‌های مختلف تفاوت داشته باشد.

اگر LHG در Netinstall دیده نمی‌شود

• Windows Firewall را موقتاً بررسی کنید.
• کارت‌های شبکه اضافی را غیرفعال کنید.
• Netinstall را Run as Administrator اجرا کنید.
• IP کارت شبکه را دوباره تنظیم کنید.
• کابل و PoE Injector را تعویض کنید.
• از یک کامپیوتر دیگر استفاده کنید.
• دستگاه را مستقیم و بدون شبکه سازمانی متصل کنید.
• Reset Button را برای مدت متفاوت نگه دارید.
• Regular و Backup Booter را آزمایش کنید.
• وجود Protected RouterBOOT را بررسی کنید.

آیا Downgrade باعث تغییر Firmware مودم LTE می‌شود؟

خیر. در مدل‌هایی مانند LHG LTE، RouterOS و Firmware داخلی مودم LTE دو بخش جداگانه هستند.

Downgrade RouterOS الزاماً Firmware مودم را پایین نمی‌آورد.

برای مشاهده اطلاعات مودم:

/interface lte monitor [find] once

Downgrade Firmware مودم LTE باید فقط براساس مستندات مودم و توصیه پشتیبانی انجام شود.

آیا دو سمت لینک باید RouterOS یکسان داشته باشند؟

در بسیاری از سناریوها دو نسخه متفاوت می‌توانند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند، اما برای کاهش اختلاف Driver، Protocol و رفتار وایرلس، استفاده از نسخه‌های هماهنگ یا آزمایش‌شده توصیه می‌شود.

این موضوع به‌ویژه در موارد زیر اهمیت دارد:

• Nv2
• Nstreme
• 802.11 Proprietary Extensionها
• Station Bridge
• CAPsMAN
• Wireless و WiFi Driverهای متفاوت

تست پایداری بعد از Downgrade

فقط اتصال مجدد لینک به معنی موفقیت کامل عملیات نیست. حداقل چند ساعت یا یک بازه کاری کامل، پارامترهای زیر مانیتور شوند:

• Packet Loss
• Latency
• Jitter
• Signal Strength
• Signal هر Chain
• CCQ
• TX/RX Rate
• Retransmission
• CPU Load
• Free Memory
• Temperature
• Voltage
• Logهای Wireless

دستورات پیشنهادی:

/system resource print
/system health print
/interface wireless registration-table print stats
/interface wifi registration-table print detail
/log print

Bandwidth Test را روی خود رادیو اجرا کنیم؟

اجرای Bandwidth Test روی CPU خود LHG ممکن است پردازنده را اشباع کرده و نتیجه‌ای کمتر از ظرفیت واقعی لینک نشان دهد.

برای سنجش دقیق‌تر، ترافیک را میان دو کامپیوتر یا سرور در دو سمت لینک با ابزاری مانند iperf3 ایجاد کنید.

در زمان تست موارد زیر را کنترل کنید:

• CPU رادیوها
• Packet Loss
• TCP و UDP Throughput
• Latency زیر بار
• نرخ TX و RX وایرلس

Rollback Plan پیشنهادی

پیش از Downgrade یک برنامه بازگشت مشخص تهیه کنید:

اشتباهات رایج هنگام Downgrade MikroTik LHG

فرض‌کردن اینکه تمام LHGها MIPSBE هستند

مدل‌های LHG ممکن است MIPSBE، ARM یا ARM64 باشند. Architecture باید از خود دستگاه خوانده شود.

دانلود Main Package بدون Wireless Package

در نسخه‌های جدید ممکن است رابط وایرلس بعد از Reboot ایجاد نشود.

استفاده از Packageهای دارای نسخه متفاوت

RouterOS و Packageهای جانبی باید دقیقاً هم‌نسخه باشند.

انتقال چند نسخه NPK به‌طور هم‌زمان

ممکن است RouterOS قدیمی‌ترین Package موجود را انتخاب کند.

دانگرید پایین‌تر از Factory Software

این نسخه توسط سخت‌افزار پشتیبانی نمی‌شود.

نادیده‌گرفتن Device Mode

Allowed Versions ممکن است نصب نسخه ناامن قدیمی را مسدود کند.

اعتماد کامل به Backup باینری

Backup نسخه جدیدتر ممکن است روی نسخه قدیمی‌تر قابل Restore نباشد.

Downgrade از راه دور بدون مسیر جایگزین

در صورت قطع Wireless، دسترسی دستگاه کاملاً از بین می‌رود.

Downgrade کردن RouterBOOT بدون نیاز

RouterBOOT و RouterOS دو بخش متفاوت هستند.

قطع برق هنگام نصب

این اتفاق می‌تواند باعث خرابی Installation و نیاز به Netinstall شود.

استفاده از نسخه بسیار قدیمی و ناامن

رفع یک مشکل عملکردی نباید با ایجاد ریسک امنیتی بزرگ‌تر همراه شود.

چک‌لیست نهایی قبل از Downgrade

1. مدل دقیق LHG ثبت شده است.
2. Architecture با دستور System Resource بررسی شده است.
3. Factory Software مشخص شده است.
4. Allowed Versions بررسی شده‌اند.
5. نسخه مقصد از نظر امنیتی بررسی شده است.
6. Changelog نسخه فعلی و مقصد مطالعه شده است.
7. Export متنی تهیه شده است.
8. Backup رمزگذاری‌شده تهیه شده است.
9. Backupها خارج از روتر ذخیره شده‌اند.
10. Packageهای موردنیاز مشخص شده‌اند.
11. RouterOS و Wireless Package هم‌نسخه هستند.
12. فضای ذخیره‌سازی کافی است.
13. دسترسی فیزیکی یا مسیر مدیریت جایگزین وجود دارد.
14. Netinstall آماده است.
15. Maintenance Window مشخص شده است.
16. Rollback Plan مستند شده است.

چک‌لیست بعد از Downgrade

1. نسخه RouterOS بررسی شود.
2. تمام Packageها نسخه یکسان داشته باشند.
3. Check Installation اجرا شود.
4. Interface وایرلس وجود داشته باشد.
5. تنظیمات Frequency و Band کنترل شوند.
6. AP و Station Register شوند.
7. Signal و CCQ ثبت شوند.
8. Bridge و VLAN بررسی شوند.
9. Route، Firewall و NAT آزمایش شوند.
10. Ping و Traceroute انجام شوند.
11. مانیتورینگ و SNMP بررسی شوند.
12. Logها از نظر خطا کنترل شوند.
13. یک Export جدید تهیه شود.
14. نسخه پایدار نهایی در مستندات ثبت شود.

خرید تجهیزات MikroTik LHG از گروه بیستون

گروه فناوری ارتباطات پندار بیستون در زمینه تأمین تخصصی تجهیزات شبکه، محصولات MikroTik، رادیوهای Outdoor، روترها، سوئیچ‌ها، تجهیزات LTE و لوازم موردنیاز لینک‌های وایرلس فعالیت می‌کند.

انتخاب یک رادیوی LHG فقط براساس فاصله یا Gain آنتن انجام نمی‌شود. نسل وایرلس، Architecture، پورت Ethernet، توان پردازنده، مقدار RAM، نوع RouterOS Package، ظرفیت لینک و شرایط محیطی باید بررسی شوند.

کارشناسان گروه بیستون می‌توانند در موضوعات زیر همراه مجموعه‌ها باشند:

• انتخاب مدل مناسب LHG
• مقایسه LHG 5، LHG 5 ac و LHG 5 ax
• بررسی تجهیزات LTE و وایرلس Outdoor
• طراحی لینک نقطه‌به‌نقطه
• بررسی Link Budget و ظرفیت موردنیاز
• انتخاب PoE، کابل و تجهیزات جانبی
• مشاوره نسخه مناسب RouterOS
• عیب‌یابی Package و Wireless Driver
• تعمیر تخصصی تجهیزات MikroTik
• استعلام قیمت و موجودی محصولات

گارانتی و خدمات پس از فروش بیستون

در خرید و نگهداری تجهیزات Outdoor، اصالت کالا، سلامت بدنه، وضعیت پورت، PoE، شماره سریال و دسترسی به خدمات پس از فروش اهمیت زیادی دارد.

محصولاتی که براساس شماره سریال، فاکتور و اطلاعات ثبت‌شده تحت پوشش گروه بیستون باشند، مطابق شرایط ضمانت مربوط پشتیبانی می‌شوند.

وجود محصول یا مقاله در سایت به‌تنهایی به معنی برخورداری تمام نمونه‌های بازار از گارانتی بیستون نیست. نوع و مدت ضمانت باید هنگام استعلام، خرید و دریافت فاکتور تأیید شود.

برای محصولات مشمول می‌توانید شماره سریال را در صفحه اعتبارسنجی گارانتی بیستون بررسی کنید.

شرایط پوشش ضمانت و موارد خارج از آن در صفحه شرایط گارانتی گروه بیستون درج شده است.

Downgrade غیرضروری، نصب Firmware نامعتبر، قطع برق هنگام نصب، دست‌کاری RouterBOOT یا استفاده از Package ناسازگار ممکن است باعث آسیب نرم‌افزاری یا سخت‌افزاری شود. پیش از هر تغییر، شرایط گارانتی و توصیه کارشناس فنی را بررسی کنید.

سؤالات متداول درباره دانگرید MikroTik LHG

Downgrade در میکروتیک چیست؟

فرایند نصب یک نسخه قدیمی‌تر RouterOS روی دستگاهی است که نسخه جدیدتری را اجرا می‌کند.

آیا دانگرید RouterOS تنظیمات را پاک می‌کند؟

در Downgrade معمولی Package، تنظیمات اغلب حفظ می‌شوند؛ اما به دلیل تفاوت Syntax یا قابلیت‌ها ممکن است بخشی از Configuration تغییر کند یا حذف شود.

آیا تمام مدل‌های LHG معماری MIPSBE دارند؟

خیر. مدل‌های مختلف ممکن است MIPSBE، ARM یا ARM64 باشند. دستور /system resource print مرجع دقیق معماری است.

چگونه نسخه Factory Software را ببینیم؟

/system resource print

مقدار factory-software پایین‌ترین نسخه پشتیبانی‌شده را نشان می‌دهد.

چرا نسخه قدیمی روی دستگاه نصب نمی‌شود؟

ممکن است نسخه پایین‌تر از Factory Software یا Allowed Versions باشد، Architecture اشتباه انتخاب شده باشد یا Packageها ناقص باشند.

دستور Downgrade در RouterOS چیست؟

/system package downgrade

چرا بعد از Downgrade رابط Wireless ناپدید شد؟

احتمالاً Wireless یا WiFi Package مناسب نصب نشده یا نسخه Package با RouterOS یکسان نیست.

آیا RouterOS و Wireless Package باید هم‌نسخه باشند؟

بله. اختلاف نسخه Packageها می‌تواند باعث نصب‌نشدن Driver یا از بین رفتن رابط وایرلس شود.

آیا می‌توان RouterOS v7 را به v6 برگرداند؟

فقط اگر سخت‌افزار، Factory Software و Packageهای دستگاه از v6 پشتیبانی کنند. تنظیمات v7 نیز ممکن است در v6 قابل استفاده نباشند.

آیا Downgrade باعث کاهش Firmware مودم LTE می‌شود؟

خیر. Firmware مودم LTE از RouterOS جدا است.

آیا باید RouterBOOT را هم دانگرید کنیم؟

معمولاً خیر. Downgrade RouterBOOT فقط در سناریوهای عیب‌یابی تخصصی و با دستورالعمل رسمی توصیه می‌شود.

چرا Backup بعد از Downgrade Restore نمی‌شود؟

Backup باینری بهتر است روی همان نسخه RouterOS بازیابی شود. Backup نسخه جدیدتر ممکن است با نسخه قدیمی‌تر سازگار نباشد.

Export بهتر است یا Backup؟

هر دو لازم هستند. Export برای مشاهده و اصلاح دستورات مناسب است و Backup برای بازیابی کامل‌تر روی همان دستگاه و نسخه کاربرد دارد.

Netinstall چه زمانی استفاده می‌شود؟

هنگامی که دستگاه Boot نمی‌شود، Installation خراب شده، Packageها ناسازگارند یا نیاز به نصب تمیز RouterOS وجود دارد.

آیا Netinstall تنظیمات را پاک می‌کند؟

بله. Storage دستگاه فرمت شده و تنظیمات و فایل‌های کاربر حذف می‌شوند.

آیا Netinstall لایسنس RouterOS را حذف می‌کند؟

به‌طور معمول License سخت‌افزاری دستگاه حذف نمی‌شود.

چرا LHG در Netinstall دیده نمی‌شود؟

کارت‌های شبکه اضافی، Firewall کامپیوتر، کابل، PoE، تنظیم IP، وجود DHCP Server دیگر و نحوه نگه‌داشتن Reset Button را بررسی کنید.

آیا می‌توان Downgrade را از راه دور انجام داد؟

از نظر فنی ممکن است، اما روی رادیوی Outdoor یا تنها مسیر دسترسی بسیار پرریسک است. مسیر مدیریتی جایگزین یا فرد حاضر در محل توصیه می‌شود.

آیا دو سمت لینک باید یک نسخه RouterOS داشته باشند؟

الزام مطلق نیست، اما هماهنگ‌بودن نسخه‌ها و Driverها می‌تواند ریسک ناسازگاری را کاهش دهد.

آیا نسخه‌های قدیمی RouterOS امن هستند؟

همه نسخه‌های قدیمی امن نیستند. پیش از Downgrade باید Changelog، هشدارهای امنیتی و Allowed Versions بررسی شوند.

جمع‌بندی

دانگرید MikroTik LHG راهکاری برای بازگشت RouterOS به نسخه‌ای است که قبلاً روی دستگاه پایدار بوده یا برای رفع یک مشکل مشخص موردنیاز است.

اولین و مهم‌ترین مرحله، تشخیص Architecture واقعی دستگاه است. تمام مدل‌های LHG از MIPSBE استفاده نمی‌کنند و مدل‌های جدیدتر ممکن است ARM یا ARM64 باشند.

نسخه مقصد نباید از مقدار Factory Software پایین‌تر باشد. در RouterOSهای جدید، Device Mode و فهرست Allowed Versions نیز ممکن است نصب نسخه‌های آسیب‌پذیر قدیمی را مسدود کنند.

پیش از Downgrade باید Export متنی، Backup باینری رمزگذاری‌شده، اطلاعات Packageها و وضعیت لینک ذخیره شوند. Backup نسخه جدیدتر نباید بدون بررسی روی نسخه قدیمی‌تر Restore شود.

RouterOS اصلی، Wireless Package و سایر Packageهای موردنیاز باید Architecture و Version یکسان داشته باشند. ناقص‌بودن Package وایرلس یکی از دلایل رایج ناپدیدشدن Interface رادیویی پس از Restart است.

بعد از انتقال فایل‌های NPK، Downgrade از مسیر System Packages یا دستور /system package downgrade اجرا می‌شود. برق دستگاه نباید در زمان نصب قطع شود.

اگر دستگاه Boot نشود یا Packageها آسیب دیده باشند، Netinstall راهکار رسمی نصب مجدد است؛ اما این روش Storage و Configuration دستگاه را پاک می‌کند.

دانگرید RouterBOOT، Firmware مودم LTE و RouterOS سه عملیات جداگانه هستند. برای رفع مشکل عادی RouterOS نباید Bootloader یا Firmware مودم را بدون دستورالعمل تخصصی تغییر داد.

گروه بیستون با تأمین تجهیزات MikroTik، ارائه مشاوره فنی، عیب‌یابی رادیوهای Outdoor، تعمیرات تخصصی و خدمات پس از فروش، امکان بررسی مشکلات RouterOS و انتخاب راهکار مناسب را برای مشتریان فراهم می‌کند.

منابع فنی مقاله

• راهنمای رسمی Downgrade کردن RouterOS
• مستندات Packageهای RouterOS
• مستندات Device Mode و Allowed Versions
• راهنمای Backup، Export و Import تنظیمات
• راهنمای رسمی Netinstall
• مستندات RouterBOOT