WinBox 4 چیست؟ معرفی، دانلود و آموزش مدیریت میکروتیک

WinBox 4 چیست؟ معرفی، دانلود و آموزش مدیریت میکروتیک

مدیریت تجهیزات MikroTik از طریق روش‌های مختلفی مانند خط فرمان RouterOS، رابط تحت وب WebFig، نرم‌افزار موبایل و نرم‌افزار WinBox امکان‌پذیر است. در میان این روش‌ها، WinBox یکی از سریع‌ترین و پرکاربردترین ابزارها برای پیکربندی، مانیتورینگ و عیب‌یابی روترها، سوئیچ‌ها و رادیوهای میکروتیک محسوب می‌شود.

WinBox 4 نسل جدید نرم‌افزار مدیریت MikroTik است که با رابط کاربری بازطراحی‌شده، پشتیبانی بومی از Windows، Linux و macOS، حالت تاریک، Workspaces، مدیریت بهتر پنجره‌ها، جست‌وجوی سراسری و امکانات پیشرفته‌تر برای کار با جداول RouterOS عرضه شده است.

در WinBox 4 ساختار اصلی منوهای RouterOS حفظ شده است؛ بنابراین مدیرانی که قبلاً با RouterOS و WinBox 3 کار کرده‌اند همچنان به بخش‌هایی مانند Interfaces، Bridge، IP، Routing، System، Tools و Files دسترسی دارند. با این حال، نحوه نمایش پنجره‌ها، مدیریت Sessionها، تنظیم ظاهر و برخی عملیات جداول نسبت به نسل قبلی تغییر کرده است.

در این مقاله ضمن معرفی کامل WinBox 4، روش دانلود و نصب آن، اتصال از طریق IP و MAC، استفاده از Neighbor Discovery، مدیریت چند روتر، Workspaces، تنظیمات امنیتی، محدودکردن دسترسی WinBox و رفع خطاهای رایج را بررسی می‌کنیم.

نرم‌افزار WinBox چیست؟

WinBox ابزار گرافیکی رسمی MikroTik برای مدیریت سیستم‌عامل RouterOS است. این نرم‌افزار دستورات و تنظیمات RouterOS را در قالب منو، جدول، فرم، نمودار و پنجره‌های قابل مدیریت نمایش می‌دهد.

با WinBox می‌توان تقریباً تمام تنظیمات روزمره RouterOS را انجام داد، از جمله:

• تعریف و مدیریت آدرس‌های IPv4 و IPv6
• تنظیم Interfaceها، Bridge و VLAN
• ایجاد Routeهای Static و Dynamic
• پیکربندی OSPF، BGP و Policy Routing
• ایجاد قوانین Firewall، NAT و Address List
• راه‌اندازی DHCP Server و DHCP Client
• مدیریت Hotspot، PPPoE و User Manager
• پیکربندی WireGuard، IPsec و سایر VPNها
• مدیریت Wi-Fi، CAPsMAN و لینک‌های وایرلس
• ایجاد Queue و مدیریت پهنای باند
• مشاهده Log، Resource و وضعیت سخت‌افزار
• انتقال فایل، Backup و Restore
• اجرای Terminal و Scriptهای RouterOS
• استفاده از ابزارهایی مانند Ping، Torch و Traceroute

ساختار منوهای WinBox تا حد زیادی متناظر با ساختار خط فرمان RouterOS است. برای مثال، منوی IP > Routes به بخش /ip route در ترمینال مربوط می‌شود.

WinBox 4 چه زمانی جایگزین WinBox 3 شد؟

نسخه‌های اولیه WinBox 4 در سال ۲۰۲۴ به‌صورت Beta منتشر شدند و در طول دوره آزمایشی، رابط کاربری، جداول، فرم‌ها، Workspaces و سازگاری سیستم‌عامل‌ها به‌طور مداوم توسعه یافتند.

در سال ۲۰۲۶ نسخه پایدار WinBox 4 منتشر شد و پس از آن نسخه‌های جدیدتری برای رفع خطاها و بهبود تجربه کاربری ارائه شدند. هنگام دانلود باید شماره نسخه موجود در صفحه رسمی MikroTik و Changelog آن را بررسی کنید؛ زیرا WinBox مستقل از RouterOS به‌روزرسانی می‌شود.

WinBox 4 روی چه سیستم‌عامل‌هایی اجرا می‌شود؟

یکی از مهم‌ترین تغییرات WinBox 4، عرضه نسخه بومی برای سیستم‌عامل‌های مختلف است. برخلاف نسخه‌های قدیمی که عمدتاً برای Windows طراحی شده بودند و روی Linux یا macOS معمولاً از طریق Wine اجرا می‌شدند، WinBox 4 فایل اجرایی اختصاصی برای پلتفرم‌های اصلی دارد.

کاربران سیستم‌عامل‌های بسیار قدیمی باید پیش از مهاجرت، سازگاری نسخه جدید را بررسی کنند. برای مثال برخی نسخه‌های قدیمی Windows و Windows Server ممکن است توسط کتابخانه‌های جدید رابط کاربری WinBox 4 پشتیبانی نشوند.

آیا WinBox 4 رایگان است؟

بله. WinBox 4 به‌صورت رایگان توسط MikroTik عرضه می‌شود و برای دسترسی به قابلیت‌های آن نیازی به خرید اشتراک یا لایسنس جداگانه وجود ندارد.

لایسنس RouterOS مربوط به قابلیت‌های خود دستگاه یا CHR است و نباید با هزینه نرم‌افزار WinBox اشتباه گرفته شود.

مهم‌ترین قابلیت‌های WinBox 4

پشتیبانی بومی از چند سیستم‌عامل

WinBox 4 روی Windows، Linux و macOS به‌صورت Native اجرا می‌شود. این تغییر به مدیران شبکه اجازه می‌دهد بدون استفاده از لایه‌های سازگاری مانند Wine، تجهیزات MikroTik را از سیستم‌عامل موردنظر مدیریت کنند.

رابط کاربری بازطراحی‌شده

صفحه ورود، فرم‌ها، جداول، دکمه‌ها، منوها و ساختار کلی پنجره‌ها در WinBox 4 بازطراحی شده‌اند. هدف از این تغییر، یکپارچه‌سازی ظاهر نرم‌افزار در سیستم‌عامل‌های مختلف و مدیریت بهتر تعداد زیاد پنجره‌های RouterOS است.

حالت تاریک یا Dark Mode

WinBox 4 از حالت تاریک پشتیبانی می‌کند. این قابلیت برای مدیرانی که ساعت‌های زیادی با تنظیمات شبکه، Firewall Ruleها و جداول Routing کار می‌کنند می‌تواند خوانایی محیط را در شرایط نوری مختلف بهبود دهد.

Workspaces

Workspace امکان ذخیره و بازیابی چیدمان پنجره‌ها برای وظایف مختلف را فراهم می‌کند. برای مثال می‌توان Workspaceهای جداگانه‌ای برای موارد زیر ساخت:

• مانیتورینگ عمومی روتر
• عیب‌یابی Firewall
• بررسی Routing و BGP
• مدیریت لینک وایرلس
• کنترل Queue و پهنای باند
• مدیریت چند ISP

در یک Workspace مربوط به Routing می‌توان پنجره‌های Routes، BGP Sessions، OSPF Neighbors، Interfaces و Log را هم‌زمان باز نگه داشت.

مدیریت پنجره‌ها در یک محیط واحد

در WinBox 4 پنجره‌های تنظیمات داخل فضای اصلی برنامه مدیریت می‌شوند و از ایجاد تعداد زیادی پنجره جدا در سطح سیستم‌عامل جلوگیری می‌شود.

این ساختار برای مدیرانی که هم‌زمان چندین منوی Firewall، Interface، Route و Log را باز می‌کنند، محیط منظم‌تری ایجاد می‌کند.

جست‌وجوی سراسری منوها

با جست‌وجوی سراسری می‌توان بدون مرور دستی منوهای متعدد، بخش موردنظر را پیدا کرد. میانبر پیش‌فرض جست‌وجوی منو در WinBox 4 عبارت است از:

Alt + F

برای مثال می‌توان عبارت‌های زیر را جست‌وجو کرد:

WireGuard
Firewall
DHCP Server
BGP
Queue
RoMON

دسترسی سریع به Terminal

برای بازکردن Terminal داخلی WinBox می‌توان از میانبر زیر استفاده کرد:

Alt + T

وجود Terminal داخلی کمک می‌کند در کنار پیکربندی گرافیکی، دستورات عیب‌یابی یا تنظیمات سریع RouterOS را نیز اجرا کنید.

نمایش و جابه‌جایی سریع پنجره‌ها

WinBox 4 برای مشاهده و جابه‌جایی سریع میان پنجره‌های باز، میانبرها و انتخابگر پنجره ارائه می‌دهد. این قابلیت هنگام بازبودن تعداد زیادی جدول و فرم، دسترسی به پنجره موردنظر را سریع‌تر می‌کند.

تنظیم فونت، فاصله و بزرگ‌نمایی

مدیر شبکه می‌تواند موارد زیر را براساس وضوح نمایشگر و ترجیح شخصی تنظیم کند:

• نوع فونت
• اندازه فونت
• وزن فونت
• فاصله عناصر رابط کاربری
• Zoom نرم‌افزار
• فاصله سطرهای جداول

این تنظیمات روی نمایشگرهای 4K، لپ‌تاپ‌های کوچک و محیط‌های چندمانیتوره کاربرد زیادی دارند.

اعتبارسنجی زنده فیلدها

در بسیاری از فرم‌ها، WinBox 4 مقدار واردشده را هنگام تایپ بررسی کرده و خطا یا ناسازگاری را پیش از ذخیره نمایش می‌دهد.

برای مثال ممکن است خطاهای زیر زودتر مشخص شوند:

• فرمت نادرست IP Address
• انتخاب Interface نامعتبر
• مقدار خارج از محدوده مجاز
• فیلد اجباری خالی
• پارامتر ناسازگار با نسخه RouterOS

مدیریت پیشرفته‌تر جداول

در WinBox 4 امکانات بیشتری برای کار با جدول‌ها ارائه شده است:

• مرتب‌سازی براساس چند ستون
• مخفی یا نمایش‌دادن ستون‌ها
• تغییر ترتیب ستون‌ها
• تغییر عرض ستون براساس محتوا
• فریزکردن به‌روزرسانی سلول‌ها
• بازکردن چند جدول مشابه
• نمایش ساختارهای درختی
• فیلتر سریع اطلاعات
• ثبت Comment برای چند ردیف

پشتیبانی استاندارد از UTF-8

استانداردسازی UTF-8 باعث نمایش بهتر متن‌ها، Commentها، Scriptها و نام‌گذاری‌های چندزبانه می‌شود. این ویژگی برای استفاده از توضیحات فارسی در Firewall Ruleها، Queueها و Interfaceها اهمیت دارد.

مقایسه WinBox 4 و WinBox 3

آیا باید از WinBox 3 به WinBox 4 مهاجرت کنیم؟

برای نصب‌های جدید و مدیریت بلندمدت، استفاده از آخرین نسخه پایدار WinBox 4 منطقی‌تر است. با این حال، مدیرانی که تعداد زیادی روتر و Session ذخیره‌شده در WinBox 3 دارند بهتر است مهاجرت را مرحله‌ای انجام دهند.

پیشنهاد می‌شود:

1. از فهرست روترهای ذخیره‌شده نسخه پشتیبان تهیه کنید.
2. Sessionها و تنظیمات مهم را Export کنید.
3. WinBox 4 را بدون حذف WinBox 3 آزمایش کنید.
4. چند روتر غیرحیاتی را ابتدا با WinBox 4 مدیریت کنید.
5. چیدمان‌های پرکاربرد را در قالب Workspace بازسازی کنید.
6. پس از اطمینان از سازگاری، استفاده روزمره را به نسخه جدید منتقل کنید.

در شبکه‌های حساس بهتر است WinBox 3 تا پایان تست مهاجرت به‌عنوان ابزار پشتیبان نگهداری شود؛ اما حساب‌ها و رمزهای ذخیره‌شده نباید بدون حفاظت روی رایانه مشترک باقی بمانند.

دانلود WinBox 4

WinBox باید فقط از وب‌سایت رسمی MikroTik دریافت شود. دریافت نرم‌افزار از کانال‌های ناشناس، سایت‌های دانلود غیررسمی یا فایل‌های ارسال‌شده در شبکه‌های اجتماعی می‌تواند خطر اجرای نسخه تغییر‌یافته یا آلوده را افزایش دهد.

در صفحه دانلود، نسخه مناسب سیستم‌عامل خود را انتخاب کنید:

• Windows 64-bit
• Windows ARM64
• Linux 64-bit
• macOS Universal

پیش از جایگزینی نسخه فعلی، Changelog را بررسی کنید تا از تغییرات، رفع خطاها و محدودیت‌های نسخه جدید مطلع شوید.

نصب WinBox 4 در Windows

1. بسته مخصوص Windows را از صفحه رسمی دریافت کنید.
2. فایل فشرده را در مسیر امن Extract کنید.
3. فایل اجرایی WinBox را اجرا کنید.
4. در صورت نمایش هشدار امنیتی، Publisher فایل را بررسی کنید.
5. برای دسترسی سریع می‌توانید Shortcut روی Desktop ایجاد کنید.

بهتر است WinBox را داخل یک مسیر دائمی مانند نمونه زیر نگهداری کنید:

C:\Network-Tools\MikroTik\WinBox\

اجرای برنامه از پوشه Downloads برای استفاده دائمی توصیه نمی‌شود؛ زیرا ممکن است هنگام پاک‌سازی فایل‌های دانلودی حذف شود.

نصب WinBox 4 در Linux

نسخه جدید WinBox برای Linux به‌صورت بومی عرضه شده است و برای اجرای آن به Wine نیاز نیست.

پس از دانلود و استخراج فایل، در صورت نیاز مجوز اجرا را فعال کنید:

chmod +x WinBox
./WinBox

برای دسترسی عمومی‌تر می‌توان فایل اجرایی را در مسیر مناسب قرار داد:

sudo install -m 0755 WinBox /usr/local/bin/winbox

پس از آن نرم‌افزار با دستور زیر قابل اجرا است:

winbox

نصب WinBox 4 در macOS

1. نسخه macOS Universal را دریافت کنید.
2. بسته را Extract یا Mount کنید.
3. برنامه را به پوشه Applications منتقل کنید.
4. WinBox را از Applications اجرا کنید.
5. اگر macOS برای اولین اجرا تأیید درخواست کرد، مشخصات توسعه‌دهنده را بررسی کنید.

نسخه Universal برای سیستم‌های مبتنی بر Intel و Apple Silicon طراحی شده است و به اجرای نسخه Windows از طریق Wine نیاز ندارد.

اولین اجرای WinBox 4

پس از اجرای نرم‌افزار، صفحه ورود نمایش داده می‌شود. اطلاعات اصلی اتصال عبارت‌اند از:

• Connect To: آدرس IP، IPv6 یا MAC دستگاه
• Login: نام کاربری RouterOS
• Password: رمز عبور کاربر
• Neighbors: فهرست تجهیزات کشف‌شده در شبکه محلی
• Managed: فهرست روترهای ذخیره‌شده
• Workspace: چیدمان مورد استفاده پس از اتصال

برای اتصال مستقیم می‌توان آدرس IP روتر را وارد کرد:

192.168.88.1

اگر پورت WinBox تغییر کرده باشد، آن را پس از آدرس قرار دهید:

192.168.88.1:18291

اتصال با IP بهتر است یا MAC؟

در صورت امکان، اتصال از طریق IP پیشنهاد می‌شود. ارتباط IP قابل مسیریابی، پایدارتر و قابل کنترل‌تر با Firewall و VPN است.

اتصال MAC بیشتر برای راه‌اندازی اولیه یا زمانی مناسب است که:

• روتر هنوز IP مناسبی ندارد.
• آدرس IP دستگاه فراموش شده است.
• تنظیم IP یا Route اشتباه انجام شده است.
• دستگاه و کامپیوتر در یک Broadcast Domain قرار دارند.

MAC WinBox از Broadcast لایه دوم استفاده می‌کند و از روترهای میان مسیر عبور نمی‌کند. همچنین در شبکه‌های شلوغ یا دارای VLAN ممکن است نسبت به اتصال IP پایداری کمتری داشته باشد.

استفاده از Neighbor Discovery

تب Neighbors دستگاه‌هایی را نمایش می‌دهد که از طریق پروتکل‌های کشف شبکه در دسترس هستند. اطلاعات قابل مشاهده ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• نام دستگاه
• Identity
• MAC Address
• IP Address
• مدل RouterBOARD
• نسخه RouterOS
• Interface مشاهده‌شده

اگر روتر در فهرست Neighbors ظاهر نشد، الزاماً به معنای قطع‌بودن آن نیست. ممکن است Neighbor Discovery روی Interface مربوط غیرفعال شده یا دستگاه در VLAN دیگری قرار داشته باشد.

اتصال به IPv6 با WinBox

WinBox از اتصال IPv6 نیز پشتیبانی می‌کند. آدرس IPv6 باید داخل براکت نوشته شود:

[2001:db8:10::1]

اگر سرویس روی پورت دیگری فعال باشد:

[2001:db8:10::1]:18291

برای آدرس Link-Local باید Interface یا Scope نیز مشخص شود:

[fe80::1%3]

عدد پس از علامت درصد، شناسه Interface سیستم‌عامل است و در هر رایانه ممکن است متفاوت باشد.

آشنایی با رابط WinBox 4

نوار اصلی

نوار بالای WinBox اطلاعات Session و ابزارهای مدیریتی را نمایش می‌دهد. بسته به نسخه و تنظیمات می‌توان مواردی مانند اطلاعات زیر را به آن اضافه کرد:

• CPU Usage
• Free Memory
• Uptime
• تاریخ و ساعت
• وضعیت Session
• نسخه RouterOS

منوی سمت چپ

منوهای نمایش‌داده‌شده براساس نسخه RouterOS، پکیج‌های نصب‌شده و قابلیت‌های دستگاه تغییر می‌کنند.

برای مثال ممکن است منوهای زیر وجود داشته باشند:

• Interfaces
• Bridge
• PPP
• IP
• IPv6
• Routing
• WiFi
• CAPsMAN
• Queues
• Files
• Log
• RADIUS
• System
• Tools

نبود یک منو همیشه به معنی مشکل WinBox نیست. ممکن است پکیج مربوط روی RouterOS نصب یا فعال نشده باشد.

فضای کاری

پنجره‌های بازشده داخل Work Area قرار می‌گیرند. کاربر می‌تواند چند جدول یا فرم را هم‌زمان باز کرده و آن‌ها را جابه‌جا یا مرتب کند.

نوار ابزار جدول‌ها

بیشتر جدول‌های WinBox ابزارهای زیر را دارند:

• ایجاد آیتم جدید
• حذف آیتم
• فعال و غیرفعال‌کردن
• افزودن Comment
• کپی‌کردن آیتم
• فیلترکردن نتایج
• انتخاب ستون‌ها
• مرتب‌سازی اطلاعات

مدیریت ستون‌ها و فیلترها

یکی از قابلیت‌های کاربردی WinBox، شخصی‌سازی جدول‌ها است. برای مثال در جدول Route می‌توان ستون‌های زیر را نمایش داد:

• Dst. Address
• Gateway
• Immediate Gateway
• Distance
• Routing Table
• Pref. Source
• BGP AS Path
• Comment

در Firewall نیز می‌توان Ruleها را براساس Chain، Action، Source Address، Destination Address یا Comment فیلتر کرد.

نمونه کاربردهای فیلتر:

• نمایش Routeهای جدول Main
• نمایش Ruleهای Chain Forward
• پیداکردن Interfaceهای Down
• مشاهده Connectionهای یک IP مشخص
• نمایش Logهای مربوط به WireGuard

مانیتورینگ زنده در WinBox 4

WinBox امکان مشاهده زنده بسیاری از شاخص‌ها را فراهم می‌کند:

• ترافیک Interfaceها
• نرخ TX و RX
• Packet و Byte Counterهای Firewall
• مصرف Queue
• CPU و Memory
• دما و ولتاژ دستگاه
• Wireless Registration
• Signal Strength و CCQ
• وضعیت VPN و PPP Sessionها
• Routeها و Neighborهای Dynamic

برای بررسی ترافیک یک Interface می‌توان پنجره Interface را باز کرده و وارد بخش Traffic شد. با این حال برای مانیتورینگ بلندمدت بهتر است از SNMP، Syslog، The Dude یا سامانه مانیتورینگ مستقل استفاده شود.

استفاده از Safe Mode در WinBox

Safe Mode یکی از مهم‌ترین ابزارهای جلوگیری از قطع دسترسی هنگام تغییر تنظیمات RouterOS است. در این حالت اگر Session مدیریتی به‌صورت غیرعادی قطع شود، تغییرات انجام‌شده در Safe Mode به‌طور خودکار بازگردانده می‌شوند.

Safe Mode هنگام تغییر موارد زیر بسیار مفید است:

• Firewall Input
• VLAN Filtering
• IP Address مدیریت
• Route پیش‌فرض
• Bridge Portها
• Management VLAN
• تنظیمات VPN مدیریتی

Undo و Redo در WinBox 4

WinBox 4 ابزارهای Undo و Redo را در نوار اصلی ارائه می‌دهد. این قابلیت می‌تواند برای بازگرداندن برخی تغییرات اخیر مفید باشد.

تمام عملیات RouterOS الزاماً قابل Undo نیستند؛ بنابراین نباید برای تغییرات حساس فقط به این قابلیت اتکا کرد.

مدیریت چند روتر با WinBox 4

WinBox 4 برای مدیرانی طراحی شده است که ممکن است هم‌زمان چند روتر یا سوئیچ را مدیریت کنند. از صفحه Login و فهرست Neighbors می‌توان چند اتصال را آغاز کرد و Sessionهای مختلف را در برنامه نگه داشت.

برای جلوگیری از اشتباه میان روترها:

• Identity هر دستگاه را واضح و منحصربه‌فرد تنظیم کنید.
• برای هر سایت Comment و Group تعریف کنید.
• از Workspaceهای جداگانه استفاده کنید.
• قبل از تغییر Rule یا Route، عنوان Session را بررسی کنید.
• رنگ یا نام‌گذاری استاندارد برای محیط Production و Lab داشته باشید.

نمونه نام‌گذاری مناسب:

HQ-RB5009-GW01
BRANCH01-HAPAX3
DC-CCR2116-EDGE01
TOWER05-RB5009-AGG

Managed Routers چیست؟

بخش Managed برای ذخیره اطلاعات دستگاه‌های مورد مدیریت استفاده می‌شود. می‌توان روترها را براساس سایت، مشتری، موقعیت یا نوع کاربرد گروه‌بندی کرد.

اطلاعات ذخیره‌شده ممکن است شامل موارد زیر باشند:

• IP یا MAC دستگاه
• نام کاربری
• گروه
• یادداشت
• Workspace
• RoMON Agent

ذخیره رمز عبور باید فقط روی سیستم مدیریتی امن انجام شود. در سیستم مشترک یا لپ‌تاپی که امکان سرقت آن وجود دارد، گزینه Keep Password را بدون حفاظت مناسب فعال نکنید.

اهمیت Master Password

برای محافظت از فهرست روترهای مدیریت‌شده و رمزهای ذخیره‌شده، استفاده از Master Password توصیه می‌شود.

Master Password باید:

• طولانی و منحصربه‌فرد باشد.
• با رمز RouterOS یکسان نباشد.
• در Password Manager امن ذخیره شود.
• روی چند سیستم بدون کنترل به اشتراک گذاشته نشود.

بدون Master Password، انتقال فایل‌های Managed Routers به سیستم دیگر می‌تواند ریسک دسترسی غیرمجاز به اطلاعات ذخیره‌شده را افزایش دهد.

انتقال تنظیمات WinBox به کامپیوتر دیگر

برای انتقال فهرست دستگاه‌ها و چیدمان‌ها می‌توان از قابلیت‌های Import، Export، Save As و Open استفاده کرد.

قبل از انتقال:

1. فایل‌ها را در مسیر رمزگذاری‌شده ذخیره کنید.
2. روی فهرست Managed Routers، Master Password قرار دهید.
3. فایل را از طریق کانال امن منتقل کنید.
4. پس از Import صحت دستگاه‌ها را بررسی کنید.
5. نسخه‌های موقت و بدون رمز را حذف کنید.

اتصال از طریق RoMON

RoMON یا Router Management Overlay Network امکان مدیریت تجهیزات MikroTik از طریق یک روتر واسط را فراهم می‌کند.

سناریوی ساده:

کامپیوتر مدیر
 │
 روتر مرکزی
 │ RoMON
 سوئیچ یا رادیوی دوردست

مزایای RoMON:

• دسترسی به دستگاه فاقد IP مدیریتی مستقیم
• مدیریت تجهیزات پشت لینک لایه دوم
• استفاده از یک RouterOS به‌عنوان Agent
• کاهش نیاز به انتشار WinBox تمام تجهیزات روی شبکه

RoMON باید فقط روی Interfaceهای موردنیاز فعال شود و Secret یا سیاست دسترسی مناسب داشته باشد. فعال‌سازی بدون محدودیت روی تمام Interfaceها توصیه نمی‌شود.

اجرای WinBox با پارامترهای خط فرمان

WinBox می‌تواند با پارامتر اتصال اجرا شود. نمونه عمومی:

WinBox 192.0.2.1 admin "" "Routing-Workspace"

این مثال تلاش می‌کند با کاربر admin و رمز خالی به آدرس تعیین‌شده متصل شده و Workspace مشخص را باز کند.

تفاوت WinBox، WebFig و CLI

برای مدیر حرفه‌ای بهترین رویکرد، تسلط هم‌زمان بر WinBox و CLI است. WinBox برای مشاهده ساختار، مانیتورینگ و تنظیمات روزمره مناسب است و CLI برای Automation، Export، عیب‌یابی سریع و تغییرات تکرارشونده مزیت دارد.

پورت WinBox در RouterOS

سرویس WinBox به‌صورت پیش‌فرض از پورت زیر استفاده می‌کند:

TCP 8291

MAC WinBox نیز از پروتکل و پورت لایه دوم جداگانه استفاده می‌کند و فقط در محدوده شبکه محلی قابل استفاده است.

برای مشاهده تنظیمات سرویس WinBox:

/ip service print where name=winbox

نمونه خروجی:

NAME PORT PROTO ADDRESS
winbox 8291 tcp

محدودکردن دسترسی WinBox به شبکه مدیریت

یکی از مهم‌ترین اقدامات امنیتی، محدودکردن سرویس WinBox به شبکه یا IPهای مدیریتی است.

نمونه:

/ip service
set winbox address=192.168.50.0/24

با این تنظیم، فقط آدرس‌های داخل شبکه 192.168.50.0/24 اجازه احراز هویت در سرویس WinBox را خواهند داشت.

تغییر پورت WinBox

برای تغییر پورت پیش‌فرض:

/ip service
set winbox port=18291

پس از آن باید با فرمت زیر متصل شوید:

192.168.50.1:18291

تغییر پورت می‌تواند حجم اسکن‌های خودکار روی پورت پیش‌فرض را کاهش دهد، اما جایگزین Firewall، VPN و محدودسازی Source Address نیست.

قانون Firewall برای دسترسی WinBox

در یک RouterOS دارای Firewall سخت‌گیرانه می‌توان دسترسی WinBox را فقط از شبکه مدیریت مجاز کرد:

/ip firewall filter
add chain=input \
 src-address=192.168.50.0/24 \
 protocol=tcp \
 dst-port=8291 \
 action=accept \
 comment="Allow WinBox from management network"

این Rule باید قبل از قانون Drop عمومی زنجیره Input قرار گیرد.

در شبکه‌های حرفه‌ای بهتر است Address List استفاده شود:

/ip firewall address-list
add list=management address=192.168.50.0/24
add list=management address=10.20.30.10/32

/ip firewall filter
add chain=input \
 src-address-list=management \
 protocol=tcp \
 dst-port=8291 \
 action=accept \
 comment="Allow WinBox from trusted management addresses"

آیا WinBox را روی اینترنت باز کنیم؟

انتشار مستقیم پورت WinBox روی اینترنت توصیه نمی‌شود. برای مدیریت از راه دور بهتر است ابتدا از VPN استفاده کنید:

• WireGuard
• IPsec
• OpenVPN در سناریوهای سازگار
• شبکه مدیریت اختصاصی
• Jump Host یا Bastion Host

پس از اتصال VPN، WinBox مانند یک اتصال داخلی به IP مدیریت روتر متصل می‌شود.

محدودکردن MAC WinBox

MAC WinBox باید فقط روی Interfaceهای مدیریتی یا LAN مورد اعتماد فعال باشد.

ابتدا یک Interface List برای مدیریت ایجاد کنید:

/interface list
add name=MGMT

Interface مدیریت را عضو آن کنید:

/interface list member
add list=MGMT interface=bridge-management

سپس MAC WinBox را محدود کنید:

/tool mac-server mac-winbox
set allowed-interface-list=MGMT

برای محدودکردن سایر MAC Serverها:

/tool mac-server
set allowed-interface-list=MGMT

نام Interfaceها باید براساس تنظیمات واقعی روتر تغییر کند.

محدودکردن Neighbor Discovery

برای جلوگیری از انتشار اطلاعات دستگاه روی Interfaceهای غیرمطمئن، Neighbor Discovery را فقط روی شبکه مدیریت فعال کنید:

/ip neighbor discovery-settings
set discover-interface-list=MGMT

این کار از نمایش Identity، مدل و اطلاعات RouterOS روی Interfaceهای WAN یا شبکه مهمان جلوگیری می‌کند.

ساخت کاربر جداگانه برای مدیریت

استفاده مشترک تمام مدیران از یک حساب توصیه نمی‌شود. بهتر است برای هر مدیر حساب جداگانه ایجاد شود تا تغییرات و دسترسی‌ها قابل پیگیری باشند.

نمونه:

/user
add name=network-admin \
 group=full \
 password="USE-A-LONG-UNIQUE-PASSWORD"

در سازمان‌ها بهتر است به‌جای گروه Full برای همه مدیران، گروه‌های اختصاصی با Policyهای موردنیاز ساخته شوند.

پس از ساخت و آزمایش حساب جدید، می‌توان حساب‌های پیش‌فرض یا بلااستفاده را محدود یا غیرفعال کرد.

چک‌لیست امنیتی WinBox 4

1. WinBox را فقط از وب‌سایت رسمی MikroTik دریافت کنید.
2. نرم‌افزار را به نسخه پایدار جدید ارتقا دهید.
3. RouterOS را نیز به نسخه پشتیبانی‌شده ارتقا دهید.
4. برای هر مدیر حساب جدا ایجاد کنید.
5. از رمز عبور طولانی و منحصربه‌فرد استفاده کنید.
6. سرویس WinBox را به IP یا Subnet مدیریت محدود کنید.
7. پورت WinBox را مستقیماً روی اینترنت منتشر نکنید.
8. برای دسترسی راه دور از WireGuard یا VPN استفاده کنید.
9. MAC WinBox را فقط روی Interfaceهای مطمئن فعال کنید.
10. Neighbor Discovery را روی WAN غیرفعال کنید.
11. برای Managed Routers از Master Password استفاده کنید.
12. رمزها را روی رایانه عمومی ذخیره نکنید.
13. پیش از تغییرات حساس Safe Mode را فعال کنید.
14. از تنظیمات RouterOS Backup و Export تهیه کنید.

خطای روتر در Neighbors نمایش داده نمی‌شود

دلایل رایج:

• کامپیوتر و روتر در یک شبکه لایه دوم نیستند.
• Neighbor Discovery روی Interface غیرفعال است.
• VLAN یا Bridge Filtering مانع عبور فریم‌ها شده است.
• Firewall سیستم‌عامل ترافیک Discovery را محدود کرده است.
• کارت شبکه اشتباه در WinBox انتخاب شده است.
• اتصال از طریق Wi-Fi دارای Client Isolation است.

حتی اگر روتر در Neighbors نمایش داده نشود، در صورت دانستن IP می‌توان مستقیماً به آن متصل شد.

اتصال با MAC برقرار می‌شود اما IP کار نمی‌کند

این وضعیت معمولاً نشان می‌دهد ارتباط لایه دوم برقرار است، اما تنظیمات لایه سوم مشکل دارند.

موارد زیر را بررسی کنید:

• IP Address روتر
• IP و Subnet Mask کامپیوتر
• VLAN مدیریت
• Firewall Input
• Address محدودشده روی سرویس WinBox
• Route برگشت
• پورت تغییرکرده WinBox

دستور بررسی سرویس:

/ip service print where name=winbox

اتصال IP برقرار است اما MAC WinBox کار نمی‌کند

دلایل احتمالی:

• MAC WinBox روی Interface موردنظر مجاز نیست.
• کامپیوتر و روتر در یک Broadcast Domain قرار ندارند.
• ترافیک از یک روتر لایه سوم عبور می‌کند.
• Client Isolation روی اکسس پوینت فعال است.
• Interface در allowed-interface-list قرار ندارد.

وضعیت MAC WinBox را بررسی کنید:

/tool mac-server mac-winbox print

خطای Connection Refused

دلایل رایج عبارت‌اند از:

• سرویس WinBox غیرفعال است.
• پورت WinBox تغییر کرده است.
• Firewall پورت را مسدود کرده است.
• آدرس مبدأ در تنظیم Address سرویس مجاز نیست.
• روتر روی VRF دیگری به سرویس گوش می‌دهد.

برای فعال‌کردن سرویس:

/ip service enable winbox

قبل از اجرا بررسی کنید فعال‌شدن سرویس با سیاست امنیتی شبکه سازگار باشد.

خطای Invalid Username or Password

موارد زیر را بررسی کنید:

• نام کاربری و رمز عبور صحیح باشند.
• حساب Disable نشده باشد.
• آدرس Client در محدودیت Address کاربر قرار داشته باشد.
• Caps Lock فعال نباشد.
• Keyboard Layout سیستم‌عامل تغییر نکرده باشد.
• احراز هویت RADIUS در دسترس باشد.

WinBox پس از اتصال قطع می‌شود

دلایل احتمالی:

• Packet Loss یا ناپایداری مسیر
• تغییر Firewall یا Route در حین Session
• تغییر IP مدیریت
• تغییر VLAN یا Bridge
• Timeout یا محدودیت Session
• قدیمی‌بودن نسخه WinBox
• مشکل سازگاری با نسخه RouterOS

برای تغییرات پرخطر از Safe Mode و مسیر دسترسی جایگزین استفاده کنید.

ظاهر WinBox بیش از حد بزرگ یا کوچک است

از بخش Settings، Zoom، Font Size و UI Spacing را متناسب با نمایشگر تنظیم کنید. در نمایشگرهای 4K معمولاً افزایش Zoom و در لپ‌تاپ‌های کوچک کاهش فاصله سطرها مفید است.

منو یا گزینه‌ای در WinBox وجود ندارد

دلایل احتمالی:

• پکیج مربوط روی RouterOS نصب نشده است.
• قابلیت در مدل سخت‌افزاری وجود ندارد.
• RouterOS دستگاه قدیمی است.
• دسترسی کاربر محدود شده است.
• Skin یا سیاست رابط کاربری گزینه را مخفی کرده است.
• نام منو در RouterOS جدید تغییر کرده است.

برای مثال در دستگاه‌های جدید، تنظیمات وایرلس ممکن است در منوی WiFi نمایش داده شوند و ساختار آن با بسته Wireless قدیمی تفاوت داشته باشد.

مزایای WinBox 4

• عرضه بومی برای Windows، Linux و macOS
• نرم‌افزار رایگان و بدون اشتراک
• رابط کاربری جدید و قابل تنظیم
• پشتیبانی از Dark Mode
• مدیریت Workspaces
• جست‌وجوی سراسری منوها
• مدیریت بهتر پنجره‌های متعدد
• مانیتورینگ زنده RouterOS
• پشتیبانی از اتصال IP، MAC، IPv6 و RoMON
• مرتب‌سازی و فیلتر پیشرفته جداول
• پشتیبانی بهتر از UTF-8
• Terminal داخلی
• مدیریت هم‌زمان چند دستگاه
• اعتبارسنجی بهتر فرم‌ها

محدودیت‌های WinBox 4

• تفاوت رابط کاربری با WinBox 3 نیازمند دوره تطبیق است.
• چیدمان پنجره‌ها ممکن است برای کاربران نسخه قدیمی ناآشنا باشد.
• برخی سیستم‌عامل‌های قدیمی پشتیبانی نمی‌شوند.
• تمام تنظیمات بسیار تخصصی RouterOS الزاماً از GUI قابل انجام نیستند.
• برای Automation گسترده همچنان CLI و API مناسب‌تر هستند.
• اتصال MAC نسبت به IP محدودتر و کم‌اعتمادتر است.
• ذخیره رمزها بدون Master Password ریسک امنیتی دارد.
• انتشار مستقیم سرویس WinBox روی اینترنت خطرناک است.

WinBox 4 برای چه کسانی مناسب است؟

• مدیران شبکه و کارشناسان MikroTik
• شرکت‌های ارائه‌دهنده اینترنت
• مدیران شبکه سازمانی
• تکنسین‌های نصب و راه‌اندازی
• کارشناسان دیتاسنتر و Hosting
• مدیران شبکه‌های وایرلس و WISP
• دانشجویان دوره‌های MTCNA و MikroTik
• کاربران حرفه‌ای شبکه خانگی
• مدیران چند شعبه و چند سایت

اشتباهات رایج هنگام استفاده از WinBox

دانلود نرم‌افزار از سایت غیررسمی

فایل تغییر‌یافته می‌تواند اطلاعات ورود روترها را سرقت کند. WinBox را فقط از منبع رسمی دریافت کنید.

ذخیره رمز تمام روترها بدون Master Password

این کار در صورت دسترسی غیرمجاز به کامپیوتر، تمام زیرساخت شبکه را در معرض خطر قرار می‌دهد.

بازکردن پورت 8291 روی اینترنت

برای دسترسی از بیرون، VPN و محدودیت Firewall روش امن‌تری هستند.

استفاده دائمی از MAC WinBox

MAC WinBox برای نصب اولیه و بازیابی مفید است، اما مدیریت روزمره بهتر است از طریق IP و شبکه مدیریت انجام شود.

اجرای تغییرات Firewall بدون Safe Mode

یک Rule اشتباه می‌تواند Session مدیریت را قطع کرده و دسترسی به روتر را از بین ببرد.

استفاده از یک حساب مشترک برای تمام مدیران

در این حالت مشخص نمی‌شود هر تغییر توسط چه فردی انجام شده است.

اعتماد کامل به رابط گرافیکی

مدیر حرفه‌ای باید CLI، Export و ساختار دستورات RouterOS را نیز بشناسد.

به‌روزرسانی WinBox بدون بررسی Changelog

قبل از استفاده در محیط Production، نسخه جدید را روی چند دستگاه آزمایشی بررسی کنید.

چک‌لیست شروع کار با WinBox 4

1. نسخه مناسب سیستم‌عامل را از منبع رسمی دریافت کنید.
2. WinBox را در مسیر ثابت و امن نگهداری کنید.
3. آخرین نسخه پایدار را بررسی کنید.
4. از فهرست روترهای WinBox 3 نسخه پشتیبان بگیرید.
5. برای Managed Routers یک Master Password بسازید.
6. Identity روترها را استاندارد کنید.
7. برای مدیران حساب‌های جدا ایجاد کنید.
8. سرویس WinBox را به شبکه مدیریت محدود کنید.
9. MAC WinBox و Neighbor Discovery را روی WAN غیرفعال کنید.
10. برای مدیریت از راه دور VPN بسازید.
11. Workspaceهای موردنیاز را ایجاد کنید.
12. قبل از تغییرات حساس Safe Mode را فعال کنید.
13. از RouterOS Backup و Export تهیه کنید.

سؤالات متداول درباره WinBox 4

WinBox 4 چیست؟

WinBox 4 نرم‌افزار رسمی MikroTik برای پیکربندی و مدیریت تجهیزات دارای RouterOS از طریق رابط گرافیکی است.

آیا WinBox 4 رایگان است؟

بله. تمام قابلیت‌های نرم‌افزار بدون خرید اشتراک یا لایسنس جداگانه قابل استفاده هستند.

WinBox 4 روی Linux اجرا می‌شود؟

بله. نسخه بومی 64-bit برای Linux ارائه شده و برای نسخه جدید به Wine نیاز نیست.

آیا WinBox 4 برای macOS موجود است؟

بله. نسخه Universal برای Macهای Intel و Apple Silicon عرضه شده است.

آیا WinBox 4 روی Windows ARM اجرا می‌شود؟

بله. نسخه اختصاصی Windows ARM64 در کنار نسخه Windows 64-bit ارائه شده است.

تفاوت اصلی WinBox 3 و WinBox 4 چیست؟

WinBox 4 رابط کاربری جدید، پشتیبانی چندسکویی، Dark Mode، Workspaces، جست‌وجوی سراسری و مدیریت بهتر جداول و پنجره‌ها را ارائه می‌دهد.

آیا می‌توان WinBox 3 و 4 را هم‌زمان نگه داشت؟

بله. برای دوره مهاجرت می‌توان هر دو را نگهداری کرد، اما باید اطلاعات ذخیره‌شده و رمزهای هر نسخه به‌درستی محافظت شوند.

پورت پیش‌فرض WinBox چیست؟

پورت پیش‌فرض سرویس WinBox برابر با TCP 8291 است.

آیا تغییر پورت WinBox امنیت را کامل می‌کند؟

خیر. تغییر پورت فقط اسکن‌های ساده را کاهش می‌دهد. محدودیت Firewall، Source IP و VPN همچنان ضروری هستند.

چرا WinBox روتر را در Neighbors نشان نمی‌دهد؟

ممکن است دستگاه در VLAN دیگری باشد، Neighbor Discovery محدود شده باشد یا کامپیوتر و روتر در یک شبکه لایه دوم قرار نداشته باشند.

آیا اتصال MAC امن‌تر از IP است؟

خیر. MAC WinBox بیشتر برای راه‌اندازی اولیه و بازیابی استفاده می‌شود. اتصال IP از طریق شبکه مدیریت یا VPN کنترل‌پذیرتر است.

آیا WinBox از IPv6 پشتیبانی می‌کند؟

بله. آدرس IPv6 باید داخل براکت قرار داده شود و برای Link-Local شناسه Interface نیز مشخص شود.

آیا می‌توان چند روتر را هم‌زمان مدیریت کرد؟

بله. WinBox 4 از Multi-session، فهرست Managed Routers و اتصال هم‌زمان به چند دستگاه پشتیبانی می‌کند.

Workspace در WinBox 4 چیست؟

Workspace چیدمان ذخیره‌شده‌ای از پنجره‌ها و ابزارهای باز است که می‌توان آن را برای وظایف مختلف مدیریتی استفاده کرد.

آیا WinBox جایگزین CLI است؟

خیر. WinBox برای مدیریت گرافیکی بسیار مناسب است، اما CLI برای Automation، Script، Export و بعضی تنظیمات پیشرفته همچنان ضروری است.

برای مدیریت روتر از اینترنت چه روشی مناسب است؟

ابتدا یک VPN امن مانند WireGuard راه‌اندازی کنید و سپس از داخل VPN به IP مدیریتی روتر متصل شوید. بازکردن مستقیم پورت WinBox روی اینترنت توصیه نمی‌شود.

جمع‌بندی

WinBox 4 نسل جدید نرم‌افزار رسمی مدیریت MikroTik است که رابط کاربری بازطراحی‌شده، پشتیبانی بومی از Windows، Linux و macOS، Dark Mode، Workspaces، جست‌وجوی سراسری و امکانات پیشرفته‌تری برای مدیریت جداول RouterOS ارائه می‌دهد.

این نرم‌افزار امکان پیکربندی Interface، VLAN، Firewall، Routing، VPN، Queue، Wi-Fi و سایر قابلیت‌های RouterOS را از طریق یک رابط گرافیکی سریع فراهم می‌کند. Terminal داخلی نیز اجازه می‌دهد مدیر شبکه در کنار محیط گرافیکی از دستورات RouterOS استفاده کند.

اتصال به دستگاه از طریق IP، MAC، IPv6 و RoMON امکان‌پذیر است، اما برای مدیریت روزمره اتصال IP از طریق شبکه مدیریت یا VPN انتخاب مطمئن‌تری خواهد بود.

برای استفاده امن، WinBox را فقط از سایت رسمی دریافت کنید، حساب‌های مدیریتی جدا بسازید، سرویس TCP 8291 را به شبکه‌های مورد اعتماد محدود کنید، MAC WinBox و Neighbor Discovery را روی Interfaceهای غیرمطمئن غیرفعال کرده و از ذخیره رمزها بدون Master Password خودداری کنید.

WinBox 4 ابزار قدرتمندی برای مدیران شبکه است، اما بهترین نتیجه زمانی حاصل می‌شود که در کنار آن با CLI، Firewall، Backup، Safe Mode و اصول امنیت RouterOS نیز آشنا باشید.